Savelsbos met o.a. vuursteenmijn

Tussen Cadier en Keer, Sint Geertruid en Rijckholt ligt het Savelsbos. Dit 240 hectare grote boscomplex ligt op de steile helling tussen de Zuid-Limburgse plateaugebieden in het 80 à 90 meter lager liggende Maasdal. Een dalenlandschap door de Maas en de zijrivieren in de loop der eeuwen uitgeslepen. Ook zijn er veel grubben, smalle diepe droogdalen. Deze grubben werden door de bevolking in het verleden nogal eens als weg gebruikt, omdat ze de kortste verbinding van plateau tot dal vormden. Zo ontstonden de voor Zuid-Limburg typische holle wegen. De bekendse grubben in het Savelsbos zijn de Schone Grubbe, de Scheggeldergrubbe en de Dorre Weg. Het gebied herbergt zeldzame diersoorten zoals de das, bunzing, hermelijn, wezel, steenmarter en eikel- en hazelmuis. Ook veel vogelsoorten, diverse grondsoorten en weelderige plantengroei (zelfs lianen kunt u hier vinden!).

Ongeveer 6.000 jaar geleden komen hier de eerste bewoners, de zogeheten Bandkeramiekers. Landbouwers, die vruchtbare grond vinden in de vorm van löss. In de loop der eeuwen heeft men steeds meer akkers en weilanden nodig. Deze uitbreiding gaat ten koste van het bos op het plateau en de Maasvallei. Het Savelsbos blijft gelukkig bewaard. De steile hellingen ervan maken het te moeilijk om het in cultuur te brengen.

Het Savelsbos bestaat uit verscheidene boscomplexen zoals het Eijsderbos, het Rijckholterbos, de Riesenberg en het eigenlijke Savelsbos.

Er zijn wandelroutes aangelegd. Informatie bij de VVV en op de informatiepanelen bij Moerslag, de Eckelraderweg en de kerken van Rijckholt en Sint Geertruid. Ook op internet kunt u een Savelsbos-wandeling vinden. Vanaf de hellingen van het Savelsbos kunt u het Maasdal goed overzien.

Vuursteenmijn
In het Savelsbos ligt een vuursteenmijn, een archeologisch monument. Deze en die in Valkenburg* zijn voor Europa unieke prehistorische vuursteenmijnen, waarin ongeveer 3.000 jaar v. Chr. mijnbouw werd gepleegd. In de gangenstelsels zijn grote hoeveelheden ruw bewerkte stukken vuursteen gevonden, uniek in de wereld. De mijnwerkers hebben er ‘knollen’ vuursteen losgekapt en vele kubieke meters vuursteen naar boven gebracht. Uit dit materiaal, dat ook wel ‘het staal van de prehistorie’ wordt genoemd, werden ter plaatse halffabrikaten van bijlen en hakken vervaardigd. De miljoenen werktuigen die hiervan zijn gemaakt, vonden middels ruilhandel hun weg in heel Europa. Deze vuursteenindustrie moet van groot economisch belang zijn geweest. In de periode 1964-1972 is het gehele gangenstelsel in kaart gebracht, door 35 vrijwilligers onder leiding van Werner en Sjeuf Felder. Hun avonturen zijn in 1998 vastgelegd in het boek De prehistorische vuursteenmijnen van Rijckholt en Sint Geertruid, uitg. Nederlandse Geologische Vereniging afd. Limburg, p/a Molenberg 10, Beek.
* In 1992 is ook in Valkenburg een mijn met (zeven) vuursteenateliers ontdekt.

Rondleidingen
In de zomermaanden organiseert Staatsbosbeheer iedere woensdag om 19 uur een rondleiding door het Savelsbos en de vuursteenmijn. Nadere informatie op tel. 043-4592469 of 4599138.

Links
- Nadere informatie over de vuursteenmijnen van Rijkcholt en St. Geertruid.