Naarden » Natuur en recreatie » Naardermeer

Naardermeer

Plaatsnaam:

Type:

Natuur- en recreatiegebied

Beschrijving:

Status en ligging
- Het Naardermeer ligt in de provincie Noord-Holland, in de streek 't Gooi, in grotendeels gemeente Naarden, en voor een klein noordelijk deel (ca. 100 hectare) in de gemeente Muiden. De omliggende stroken grond, die ook tot de biotoop van het Naardermeer kunnen worden gerekend, vallen voor het Z deel onder de gemeente Hilversum (= de polder Hilversumse Bovenmeent) en voor het W deel onder de gemeente Weesp. Ook een strook in de gemeente Hilversum, N van de Hilversumse 'buitenwijk' Hilversumse Meent, waaronder natuurgebied Laegieskamp, kan tot de Naardermeerse biotoop worden gerekend.
- Volgens de Topografische atlas Noord-Holland (1) is er naast het Naardermeer als meer, ook nog sprake van een buurtschap Naardermeer, direct NW van het Naardermeer, Z van de A1, rond molen De Onrust, grotendeels op grondgebied van Muiderberg (= de wegen De Goog en Boezemkade), gemeente Muiden, deels op grondgebied van de gemeente Weesp (= Keverdijk).

Statistische gegevens
Het Naardermeer in enge zin heeft een oppervlakte van ca. 800 hectare. Inclusief de directe omgeving zoals hierboven geschetst, heeft het een oppervlakte van ca. 1.400 hectare.

Geschiedenis
Inpolderen: toch maar niet...
Het Naardermeer is een natuurlijk meer en niet, zoals veel andere plassen in de regio, door vervening ontstaan. Eind 19e eeuw wilde men het meer droogleggen. Daartoe is in 1883 stoomgemaal De Machine gebouwd aan de Meerkade te Naarden (niet de Meerkade te Muiderberg dat er vlakbij ligt). Echter de toestroom van kwelwater vanuit 't Gooi was zo groot dat het qua kosten niet te doen bleek om het meer droog te malen. Daarom is het gemaal omgebouwd tot 2 woonhuizen.

Dempingsplannen en eerste natuurmonument van Nederland
In 1904 wilde de gemeente Amsterdam het Naardermeer dempen met huisvuil uit de stad. Dit leidde tot veel tegenstand en tot de oprichitng van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in 1905 door o.a. Jac. P. Thijsse en E. Heimans. Natuurmonumenten kocht het Naardermeer dat zo het eerste natuurmonument van Nederland werd. In 2005 heeft het tevens de status van provinciaal aardkundig monument gekregen.

Recente ontwikkelingen
- In 2012 en 2013 wordt een faunapassage aangelegd tussen het Naardermeer en de Z hiervan gelegen Ankeveense Plassen. De barrièrewerking van de provincialeweg N236 voor de dieren in beide gebieden wordt hiermee opgeheven. Het wordt de grootste natte faunapassage tussen twee natuurgebieden. De overlevingskansen van dieren in de regio worden door de natuurpassage vergroot. Het geïsoleerde Naardermeer krijgt nu eindelijk een goede aansluiting op de Vechtplassen. De drukke provinciale weg was altijd een onneembare barrière voor deze dieren. De twee grote faunapassages komen onder nieuwe viaducten in de weg. De natuurpassage is een bijzonder bouwproject waarbij de weg in feite een beetje omhoog getild wordt bij twee nieuwe viaducten die genoeg licht doorlaten en de natuurpassages gaan vormen. De provinciale weg wordt tegelijkertijd veiliger gemaakt en er wordt een rotonde aangelegd. Een extra fietspad met brug over de ’s-Gravelandse vaart biedt meer mogelijkheden voor de recreant.

Bezienswaardigheden
- Voormalig stoomgemaal De Machine en molen De Onrust behoren tot de biotoop van het Naardermeer en vallen topografisch gezien onder de kern Muiderberg, gemeente Muiden. Het stoomgemaal is omgebouwd tot twee woonhuizen. De molen functioneert nog steeds in het kader van de bemaling van het Naardermeer.

Natuur en recreatie
Stadzigt
Boerderij Stadzigt* aan de Meerkade 2 te Naarden, gelegen direct O van het Naardermeer, is het centrale publiekspunt voor het Naardermeer. Het is de toegangspoort van een beschermd natuurgebied, waar rust voor planten en dieren op nummer één staat. Maar waar Natuurmonumenten ook wil laten zien waarom dit gebied zo bijzonder is en waarom het die rust verdient. Daarom zijn er allerlei mogelijkheden om het minder kwetsbare deel van het Naardermeer te bezoeken. Zo is Stadzigt het vertrekpunt van de vaartochten naar de aalscholverkolonie en de eendenkooi. Jaarlijks gaan zo’n 8.000 mensen mee met een tocht met de fluisterboot. Op Stadzigt bevindt zich verder het kantoor van de 'boswachters' van het Naardermeer en de ’s-Gravelandse Buitenplaatsen. Ook de 80 vrijwilligers maken gebruik van de vrijwilligersruimte in de voormalige hooiberg op het erf. Nadere informatie over Stadzigt.
* In de Topografische atlas Noord-Holland (2) staat nog de kennelijk verouderde spelling Stadszicht.

Wandelpaden
In 2010 zijn de nieuwe wandelpaden bij Stadzigt opengesteld voor publiek. U kunt wandelen naar het uitzichtpunt aan het meer, de Muggenbult.

Links
- Nadere informatie over het Naardermeer op de site van beheerder Natuurmonumenten.
- Volg Naardermeer-beheerder Gradus Lemmen op Twitter.

Foto's
- Fotoreportage van het Naardermeer van fotograaf Martin Stevens.