Makkumerwaarden

Voor de Friese IJsselmeerkust liggen, ter hoogte van Makkum en Piaam, de Noordwaard, de Zuidwaard en de Kooiwaard (Fries: Noardwaard, Súdwaard en Koaiwaard). Onder de verzamelnaam Makkumerwaarden valt dit 467 hectare grote natuurterrein, samen met 1.601 hectare watervogelreservaat, onder het Beschermd Natuurmonument de Friese IJsselmeerkust. Het is een gevarieerd gebied, dat bestaat uit voormalige zandplaten begroeid met riet, ruigten en struweel en omgeven door ondiep water. Al die variatie levert in alle jaargetijden grote aantallen vogels op.

De Makkumerwaarden zijn niet vrij toegankelijk. Vanaf de dijk zijn ze wel goed te overzien. Door de Zuidwaard loopt wel een wandelpad, dat in het broedseizoen deels is afgesloten. Wie de vogelrijkdom beter wil bekijken, kan terecht in de vogelwaarnemingshut met informatiepaneel op de Kooiwaard. Deze hut is te bereiken langs een pad vanaf de dijk of langs het wandelpad dat van museum It Fûgelhûs in Piaam langs de Dyksfeart voert. De expositie in het museum zelf staat in het teken van het vogelleven op en rond de waarden.

Mensen houden van vogels, maar lang niet alle vogels houden van mensen. Omdat er vogelsoorten zijn die heel erg gebaat zijn bij rust, worden mensen soms op afstand gehouden. Dat is het geval aan de Friese IJsselmeerkust, die voor vogels een belangrijke schakel in hun levenscyclus is. Het is de plaats om te ruien, te broeden, uit te rusten en aan te sterken tijdens de trek of om te overwinteren. Daar kunnen ze niet te veel pottenkijkers bij gebruiken. Om deze reden zijn langs de kust veel terreinen en grote stukken aansluitend ondiep water onder de werking van de Natuurbeschermingswet gebracht.

Dat wil niet zeggen dat mensen helemaal niets te zien krijgen van de vogelrijkdom. Tussen de Afsluitdijk en de Noardwaard zijn goede mogelijkheden om de pleisterende vogels te zien. In het ondiepe water bevinden zich grote aantallen, die vanaf de parallelweg langs de Afsluitdijk met kijker en telescoop kunnen worden bewonderd. Meestal zijn het verschillende eendensoorten, zwanen en ganzen, maar ook lepelaars en soms zelfs flamingo’s worden hier waargenomen.

De observatiehut in de Kooiwaard is bij uitstek geschikt om naar vogels te kijken. In het ondiepe water, dat ze bescherming biedt tegen de roofdieren van het land, zitten vaak honderden steltlopers en eenden. In juli en augustus komen lepelaars geregeld langs. Ze kunnen hier van dichtbij worden bekeken. Het zijn vaak broedvogels van de waddeneilanden, die in de zomer graag met hun jongen naar de Friese IJsselmeerkust komen om aan te sterken voor het vertrek naar de overwinteringsgebieden in Afrika. De laatste jaren komen hier ook steeds vaker zilverreigers. Net als lepelaars grote witte vogels, maar met rode poten en een rechte snavel. Op de lange paal voor de observatiehut zit in de nazomer soms een visarend.

Links
- Nadere informatie over de Makkumerwaarden op de site van beheerder It Fryske Gea.