Wormdal

Het Wormdal, het gebied rond de rivier de Worm die hier van Haanrade tot Rimburg de grens met Duitsland vormt, is in 2000 heringericht als natuurgebied, officieel het Grensoverschrijdend Ontwikkelingsproject Wormdal geheten.

De hoogteverschillen in dit gebied zijn veroorzaakt door kolenbergen, afval van de voormalige mijnbouw. De Worm is helaas door de mijnbouw vervuild, een vervuiling die slechts zeer geleidelijk vermindert en niet eenvoudig is op te ruimen.

Mede omdat de Worm in dit gebied vrij kan meanderen (kronkelen), komen hier talloze bijzondere planten- en diersoorten voor, zoals diverse libellensoorten, nachtegaal, ijsvogel, grote gele kwikstaart, groot heksenkruid, hangende zegge, paarbladig goudveil. Zelfs bevers zijn er alweer gesignaleerd. Waarschijnlijk zijn deze ‘afgedaald’ vanuit de Roer, waar de Worm een zijtak van is.

De Worm wordt sinds enkele jaren helemaal met rust gelaten, ook omgevallen bomen worden niet meer verwijderd. Daardoor wordt het meanderen bevorderd; het water moet immers om de boom heen opnieuw haar weg zoeken en zorgt zo in een voortdurend proces voor nieuwe kronkels.

Dat heeft tevens als consequentie dat de landsgrens hier voortdurend verandert! Het Grensverdrag tussen Nederland en Duitsland uit de jaren zestig van de 20e eeuw bepaalt namelijk dat de Rijksgrens in deze omgeving geacht wordt precies in het midden van de rivier te liggen. Door het meanderen wordt de bedding en dus impliciet de Rijksgrens constant verlegd. Zo krijgen wij er steeds stukjes Duitsland bij en verliezen wij ook voortdurend stukjes Nederland. Beide landen zetten zich tegenwoordig in voor behoud van het natuurlijke meanderingsproces. Daarom is begin jaren negentig besloten dat de Rijksgrens de veranderingen in de loop van de rivier zal volgen. Zo kan een unieke rivier blijven kronkelen, precies zoals een ‘worm’ dat hoort te doen. (3020 13-6-2000)