Skip to content
Dorst » Natuur en recreatie » Boswachterij Dorst

Boswachterij Dorst

Plaatsnaam: 
Type: 
Natuur- en recreatiegebied
Beschrijving: 

Boswachterij Dorst is 1.117 hectare groot en wordt sinds 1899 beheerd door Staatsbosbeheer.
De eerste en belangrijkste taak van Staatsbosbeheer was de verstuivingen te bedwingen. Omstreeks 1907 waren de meeste stuifzanden vastgelegd, waarna de resterende heidevelden aan de beurt kwamen. Tot 1914 is het grootste deel van de natte heide ontwaterd en ontgonnen en zijn tientallen vennen geheel verdwenen. De heide werd omgeploegd met de ossenploeg. In de jaren twintig en dertig zijn de resterende vliegdenbosjes en heideveldjes Achter de Keten en in de Lange Dreef via voor- of tussenverbouw van landbouwgewassen tot opgaand bos omgevormd.

Een ander opmerkelijk fenomeen in de geschiedenis van de Boswachterij is de bevloeiing van een aantal bosgedeelten met ‘leemwater’. Omdat de leemwinning*1 ‘in den droge’ moest gebeuren, werden de leemputten leeggemalen. Het uitgemalen water bevatte uiteraard veel leemdeeltjes die voor verbetering van de vruchtbaarheid van de uitgemergelde bosbodem moesten zorgen. Met name de uitgestoven laagten van de Kurrassiersheide*2 en de bossen in de Lange Dreef werden op deze wijze bevloeid. Omstreeks 1935 waren, op de dan nog in bedrijf zijnde leemwinningen na, alle woeste gronden in de Boswachterij Dorst bebost.

*1 De leemwinning vond plaats ten behoeve van de nabijgelegen steenfabriek De Vijf Eiken.
*2 De Kurrassiersheide herinnert aan een toernooiveld uit de riddertijd, waar ridders elkaar uit het zadel trachtten te lichten.

In 1890 is ten oosten van de Boswachterij de steenfabriek van Van den Heuvel gebouwd. Vanaf het begin van de 20e eeuw werd leem gewonnen in een smalle zuidoost-noordwest lopende prehistorische rivierbedding, die dwars door de Boswachterij tot aan het gehucht Seters loopt. Voor de afvoer van de leem werd een smalspoortje aangelegd. Het aardige van Boswachterij Dorst is dat deze leemwinning de plantenwereld en met name ook de soortenrijkdom aan mossen en paddestoelen van het van nature voedselarme gebied aanzienlijk heeft vergroot. De leemputten zelf, de met leemwater bevloeide bospercelen, maar vooral de walletjes langs de ontwateringssloten en het tracé van het smalspoortje vormen een waar dorado voor de bryoloog en de mycoloog.

Voormalig recreatieterrein Surae (Suraeweg 61)
De eerste exploitant die van Staatsbosbeheer enkele leemputten huurde, heette Kuiten. In het Latijn vertaald, wordt dat Surae.
Het natuurbad Surae is ontstaan in oude leemafgravingen. De leem die nodig was om de, inmiddels gesloten, steenfabrieken van Dorst en Rijen draaiende te houden, werd in de Boswachterij gewonnen. Daar bleven enorme kuilen over die later weer met huisvuil werden gevuld.
Rond het voormalige recreatieterrein Surae bevindt zich een behoorlijke populatie vleermuizen.
Surae was een recreatieterrein en natuurbad (openluchtzwembad). Het is in 2005 gesloten om te worden teruggegeven aan de natuur.

0