Munnikenland
Ten westen van Brakel, rond de Munnikenlandse Waalkade, kunt u door polder en natuurgebied Munnikenland wandelen. Zoals de naam al suggereert, is deze polder ontgonnen door monniken, en wel in de 13e eeuw door Cisterciënzer monniken uit België. De komende jaren wordt Munnikenland zodanig heringericht dat het kan dienen als hoogwaterberging, zodat de Waal bij hoog water hier het teveel aan water kwijt kan zodat men er elders geen overlast van heeft.
In het gebied, dat wordt beheerd door Staatsbosbeheer, loopt een kudde Konikspaarden. Daar kunt u gewoon langs lopen, mist u minimaal 25 meter afstand houdt en ze niet aanhaalt of voert; gewoon rustig doorlopen dan is er niets aan de hand. Ook lokale agrariërs krijgen een belangrijke rol bij het beheer van het gebied.
De gemeente Zaltbommel wil van de polder Munnikenland een voor Nederland uniek moerasgebied maken. De polder is onderdeel van het project Ruimte voor de Rivier. Overtollig water van de rivier de Waal moet bij hoog water in de polder kunnen weglopen. Het Munnikenland kan zorg dragen voor een verlaging van de rivierwaterstand bij hoogwater met 11 centimeter.
Hoog water komt echter maar een- of tweemaal per jaar voor. De rest van het jaar is het gebied dus vrij voor een landbouw- of natuurbestemming. Het college van Zaltbommel heeft nu tot het laaste besloten. Door de wateropslagfunctie is het gebied onaantrekkelijk voor landbouw, zo blijkt uit onderzoek van het college. "Het kost veel inspanning om daar landbouw in stand te houden. We kunnen beter voor een goede en duurzame oplossing kiezen."
De waterpeilverlaging in Munnikenland is tot stand gekomen door verlegging van de dijk om de Buitenpolder Munnikenland en het afgraven van de uiterwaarden in de Brakelse Benedenwaarden. Hierdoor kan het gebied zich ontwikkelen als een zogeheten kommenlandschap met riet en biezen, wat het geheel een moerasachtige aanblik moet geven. Volgens het college is dat uniek voor Nederland. In die setting is het volstromen vanuit de rivier geen probleem. Volgens het college biedt het ook uitstekende mogelijkheden voor recreatie en toerisme. Het project Munnikenland moet uiterlijk in 2015 gereed zijn.
Het plan voor het Munnikenland is opgesteld door Waterschap Rivierenland, Gemeente Zaltbommel en Provincie Gelderland. Het komt voort uit het programma Ruimte voor de Rivier, waartoe de regering heeft besloten om het rivierengebied beter tegen overstromingen te beschermen.
Het voorkeursplan waarmee de staatssecretaris heeft ingestemd, voldoet aan de hoofddoelstellingen van Ruimte voor de Rivier. Ten eerste zorgt het plan na uitvoering voor voldoende waterstanddaling bij hoogwater, waarmee het bijdraagt aan de veiligheid van het rivierengebied. Ten tweede stelt Huizinga dat het plan kansen voor de vereiste versterking van de ruimtelijke kwaliteit goed benut. Dit betekent dat de bijzondere natuur in het Munnikenland en omgeving behouden blijft en daar waar mogelijk wordt versterkt. Daarnaast zijn er goede mogelijkheden om bij bezoekers van het gebied de beleving van het rijke verleden van het Munnikenland te vergroten. Naast elementen uit de tijd van de Nieuwe Hollandse Waterlinie krijgen ook overblijfselen van de ontginning van het gebied in de Middeleeuwen een plaats in de plannen.
Op de website Ruimte voor de Rivier is meer informatie over de plannen en voortgang ervan te vinden. Daar zijn ook de nieuwsbrieven te downloaden, alsmede de stukken die aan de basis van de plannen tot nu toe stonden. Nieuwsbrief 3 beschrijft op hoofdlijnen het voorkeursplan, waarvoor nu instemming is verkregen. (bron: Waterschap Rivierenland, 2-12-2008)