Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Status
- Mariënwaerdt is een landgoed in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Geldermalsen, kern Beesd. T/m 1977 gemeente Beesd.
Naam
Oudere vermeldingen
1129 falsum? kopie midden 14e eeuw Insula sante Marie, 1134 Insula... beate Matris, 1198 ecclesie beate Marie in Insula, 1327 Sinte Marienweerd, 1577 Mariewaert, 1840 Mariënweerd, later Mariënwaard. Heette oorspronkelijk 'waard van Heriger', blijkens 1129 falsum? kopie midden 14e eeuw 'locum qui antea Herigeri Insula nunc autem Insula sancte Marie nuncupatur'.
Naamsverklaring
Latijns insula, vertaling van het Oudnederlandse werd 'land aan water, riviereiland' met de persoonsnaam Maria. (1)
Ligging
Mariënwaerdt ligt WNW van Geldermalsen, O van Beesd en grenst in het W aan de A2, in het Z aan de Linge.
Statistische gegevens
- In 1840 had Mariënwaerdt 18 huizen met 141 inwoners.
- Het landgoed heeft een oppervlakte van 900 hectare.
Geschiedenis
De norbertijner of premonstratenzer (beide betitelingen komen voor) abdij Mariënweerd bij Beesd werd rond 1129 gesticht door Alvarde, weduwe van Hendrik, graaf van Cuyk. De abdij groeide vrij snel uit tot een van de belangrijkste in de Nederlanden. Zij bezat talrijke pastorieën, goederen en landerijen, speelde een rol op religieus-artistiek gebied en was moederabdij voor enkele andere kloosters, onder meer voor Berne in Heeswijk en het Maria Magdalenaklooster in Nijmegen. De abdij is in het verleden geregeld geplunderd en in brand gestoken tijdens conflicten tussen Utrecht, Holland en Gelre. Aan het einde van de 16e eeuw, na de Reformatie, kwamen de bezittingen van Mariënweerd aan de Gelderse overheid, met uitzondering van de bezittingen in het graafschap Buren. De abdij zelf kwam in 1734 het bezit van de graaf van Bylandt.
Actuele situatie en ontwikkelingen
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt, zoals het tegenwoordig heet, is eigendom van de adellijke familie Van Verschuer en onder meer bekend vanwege de landgoedevenementen, waaronder verschillende fairs. Het landgoed omvat tientallen oude boerderijen, een groot areaal landbouwgrond en hoogstamfruitboomgaarden. In deze groene oase kunt u heerlijk fietsen en wandelen.
Eigenaar baron Frans van Verschuer is in 2008 uitgeroepen tot meest markante Gelderse horeca-ondernemer. Uit het jury-rapport: "Heerlijkheid Mariënwaerdt is een uniek bedrijf. Op gastvrije wijze maken bezoekers kennis met natuurlijke producten van het landgoed, die op biologische en ambachtelijke wijze gemaakt worden. Tradities, op innoverende wijze verpakt, maken een bezoek aan de Heerlijkheid Mariënwaerdt tot een verrassende belevenis. Een bijzonder pannenkoekenrestaurant, een unieke trouwlocatie en de leukste evenementen, zoals de Landgoedfair en het Wereldkampioenschap Vierspanmennen, op een voortreffelijke, markante wijze geëxploiteerd."