Parken in Amstelveen

Het J.P. Thijssepark en park De Braak in Amstelveen hebben in 2011 de status van rijksmonument gekregen. Nooit eerder zijn zogenaamde heemparken, parken met inheemse planten en kruiden, aangewezen als rijksmonument. Beide parken zijn ontworpen door tuin- en landschapsarchitect C.P. Broerse en dateren uit de eerste helft van de 20e eeuw.

In 1927 verruilde Christiaan Pieter Broerse zijn betrekking als tuinbaas op een buitenplaats voor een post bij de gemeente Nieuwer-Amstel, nu Amstelveen. De agrarische gemeente ten zuidoosten van Amsterdam hoopte door het creëren van een groene woonomgeving forenzen te trekken.

Een van de parken die Broerse aanlegde was De Braak (1939). Daarbij koos hij niet voor de gebruikelijke, vaak exotische siergewassen, die op de natte veengrond slecht gedijen, maar bewerkte hij het terrein rond de oude veenplas zodat een compositie met inheemse bomen, heesters en kruiden ontstond. De bezoeker vindt er bijvoorbeeld moerasvarens, longkruid en de voorjaarszonnebloem.

Ten oosten van het Amsterdamse Bos veranderde hij een drassig weiland in een intiem wandelpark met heembeplanting, paden en reliëf, het J.P. Thijssepark (1940). Hier bestaat de heembeplanting onder andere uit eenbes, lavendelheide en het wildemanskruid.

Tot op de dag van vandaag vergen de natuurlijk ogende parken intensief onderhoud door gespecialiseerd personeel. De plaatsing op de rijksmonumentenlijst is dan ook een opsteker voor de beheerders die de bijzondere karakteristiek van de parken hebben weten te behouden.

De Amstelveense heemparken worden door de Rijksdienst als uniek en beschermenswaardig beschouwd. Ze zijn van belang vanwege hun plaats in de nationale en Europese tuinarchitectuurgeschiedenis en de invloed die zij hebben op Nederlandse tuinontwerpers en op het tuinieren met wilde en inheemse planten.

De architectonische en materiële staat is zodanig, dat de parken niet alleen nationaal, maar ook internationaal gewaardeerd worden door liefhebbers en deskundigen.

Amstelveen kent 22 parken. Twee daarvan zijn nu rijksmonument. Betekent dit nu dat er niets meer mee mag? ‘Nee, zegt Cees van ’t Veen, directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed ‘we zetten hiermee geen stolpen op de parken. Samen met de gemeente Amstelveen zullen we zorgvuldig omgaan met eventuele toekomstige veranderingen binnen de parken, maar we gaan er niet bij voorbaat een rem op zetten.’ (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 27-5-2011)