Ruimte voor de Rivier
Het voormalige bedrijventerrein van Zanen-Verstoep aan de Lekdijk-Oost omvatte een haven met een scheepshelling en een aannemerij. In 2001 is de haven gedempt en de bebouwing afgebroken. Graafmachines hebben het terrein afgegraven en alle obstakels in het gebied verwijderd. Dit alles met als hoofddoel de Lek meer ruimte te geven bij hoge waterstanden. Nevendoel is het creëren van ‘nieuwe natuur’. Vanaf eind 2001 is het gebied aan het evolueren tot een natuurgebied waar wilde bloemen groeien, zeldzame vogels broeden en kleine roofdieren zoals de hermelijn op zoek zijn naar een prooi.
De laatste jaren hebben de hoge waterstanden in de rivieren de dreiging van overstroming doen toenemen. In het westen van Nederland blijft bovendien de bodem dalen door het inklinken van de grond. Dijken telkens maar verhogen heeft ook nadelen. De rijksoverheid heeft daarom besloten het beleid om te gooien. De rivieren moeten weer ruimte krijgen om te stromen. “Door de uiterwaarden te verlagen, win je ruimte voor de rivieren. Op deze manier krijg je lagere waterstanden en neemt het risico op een overstroming af”, aldus projectmanager ir. S.M. Vos. Van de bestaande grond is een laag van twee tot tweeënhalve meter afgegraven. Een groot deel van de grond (circa 85.000 kubieke meter) is door verontreinigd rivierslib en de vroegere activiteiten in de haven vervuild geraakt. De verontreinigde grond is verwijderd en gesaneerd.
Het project bestaat uit een laaggelegen eiland met daarachter een getijdengeul met drempel. Het water stroomt het gebied in en uit door een diepe geul die steeds ondieper wordt. Normaal kan het rivierwater maar aan één kant de geul uit. Bij hoge waterstanden stroomt het water echter over de drempel met de rivier mee. Op deze manier is de rivier in staat meer water af te voeren. De dijk heeft een ‘flauwere’ helling gekregen om ook daar ruimte te creëren. De dijk is voorzien van gasbetontegels en geotextiel om hem te beschermen. Het hele gebied is beschermd door een lage dam die de golven van de rivier moet breken. Zo wordt het achterland op een natuurlijke manier verdedigd en beschermd.
Dit project en een soortgelijk project in de nabijgelegen buurtschap Opperduit bij Lekkerkerk, leveren een waterstandsverlaging op van circa vier centimeter. Toch is dat nog geen garantie voor droge voeten: “Het zit er toch in dat de dijk in de toekomst verhoogd moet worden. Iedere keer als het water hoger komt te liggen, moet er actie worden ondernomen”, aldus Vos. (901, 15-8-2001)