Poppenspe(e)lmuseum

Het Poppenspe(e)lmuseum

De collectie van het Poppenspe(e)lmuseum
Aan de IJssel, tussen Deventer en Zwolle, ligt Vorchten - ter hoogte van Wijhe, maar aan de overkant van de rivier. Vorchten is een dorp dat voor een onverwachte verrassing kan zorgen. Vlak achter de dijk, midden tussen de weilanden en boomgaarden, bevindt zich het Poppenspe(e)lmuseum. Het is gehuisvest in een statige boerenwoning uit 1914.

Jan Klaassen en Katrijn

`Van harte welkom!' roepen Jan Klaassen en Katrijn de bezoeker bij binnenkomst toe. Deze hoofdfiguren uit de Oudhollandse poppenkast zijn, met al hun buitenlandse neven en nichten, gastheer en gastvrouw. In het museum treft men een bonte collectie aan van wayangfiguren, marionetten, hand-, stang- en stokpoppen, papieren theatertjes, schimmenspelen, foto's, boeken, posters, prenten en parafernalia.

Otto van der Mieden

De basis van de poppentheatercollectie is de verzameling van poppenspeler/ theatermaker Otto van der Mieden, die vanaf 1970, al snuffelend op vlooienmarkten en in winkeltjes, alles op het gebied van het poppentheater begon te vergaren. Zo bracht hij in de loop van ruim dertig jaar een rijk geschakeerde collectie tot stand. In augustus 1983 opende hij voor zijn collectie het Poppenspe(e)lmuseum te Vorchten. In de loop der jaren is de collectie van Stichting Het Poppenspe(e)lmuseum aanzienlijk gegroeid door middel van schenkingen, aankopen en - in mindere mate - bruiklenen.

Bibliotheek

De unieke collectie boeken en tijdschriften in de bibliotheek bestaat uit ongeveer 4000 banden in verschillende talen en enkele tientallen tijdschrifttitels over het poppentheater en aanverwante kunsten. Dankzij de geautomatiseerde verwerking is het mogelijk om via de computer op verschillende manieren de benodigde gegevens op te vragen. Binnen de bibliotheek zijn enkele honderden banden van grote antiquarische waarde. Tevens bezit het museum diverse exemplaren van gelimiteerde uitgaven van kunstboeken.

Papieren theater

De papieren theatercollectie omvat papieren theatertjes uit Nederland, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Engeland. Naast ongebruikte figuren, coulissen, gordijnen en zetstukken bezit het museum een dertigtal complete theaters met enkele honderden uitgesneden figuren. Naast enkele tientallen unieke en zeldzame uitgaven bezit het museum veel uitgaven die met name aan het eind van de negentiende eeuw in grote getale op de markt zijn gekomen.

Poppentheaterfiguren

Naast 'poppenkastpoppen' (marionetten, hand-, stang- en stokpoppen, schimmen, etc.) uit het (volks)poppentheater van Europa, Azië en Afrika bezit het Poppenspe(e)lmuseum ook aanverwante zaken als poppenkasten en attributen. Een deel bestaat uit unieke, zeer typerende en zeldzame exemplaren. Tevens bezit het museum enkele tientallen 'poppenkastpoppen' van enkele hedendaagse (Nederlandse) poppenspelers, waaronder Damiet van Dalsum, Feike Boschma, Hinderik de Groot, Henk Boerwinkel, Ray Nusselein en Otto van der Mieden.

Paulus de Boskabouter

Speciaal kan genoemd worden de 'Paulus de Boskabouter' collectie, welke bestaat uit de decorstukken voor de televisieopnames uit de jaren '70 en de bijbehorende figuren. Deze collectie is een schenking van de schepper van Paulus de Boskabouter, Jan van Oord (Jean Dulieu).

Wayang

Het Poppenspe(e)lmuseum bezit ongeveer 200 poppen en attributen uit het Indonesische wayangspel, waaronder enkele Gamelaninstrumenten van de etnoloog Jaap Kunst. De collectie bestaat voornamelijk uit wayang golek en wayang kulit figuren. De collectie geeft een goed beeld van hoe het poppentheater in Indonesië wordt beoefend.

Affiches

Het Poppenspe(e)lmuseum bezit enkele honderden affiches met betrekking tot het poppentheater en het theater in zijn algemeenheid uit hoofdzakelijk Europa. Zij bestrijken met name de jaren '70, '80 en vroege jaren '90 van de twintigste eeuw.

Parafernalia

De collectie parafernalia bestaat uit gebruiksvoorwerpen, kunstobjecten en decoratieve objecten die naar vorm (een spaarpot bijvoorbeeld in de vorm van het hoofd van Mr Punch - de Engelse Jan Klaassen) met het poppentheater te maken hebben.

Grafiek

De collectie grafiek bestaat uit objecten uit de negentiende en twintigste eeuw, welke als thema het poppentheater hebben. Daarnaast heeft het museum enkele duizenden briefkaarten met als thema het poppentheater in haar bezit.

Foto's

In de collectie van het Poppenspe(e)lmuseum bevinden zich ook tientallen foto's van Ed van der Elsken over het Japanse poppentheater (bunraku). Tevens bezit het museum enkele geënsceneerde foto's (en ander werk) van Teun Hocks en diverse foto's van andere hedendaagse Nederlandse fotografen, waaronder Henk Tas, Erwin Olaf en Anton Corbijn met als thema het poppentheater.

Naast deze deelcollecties heeft het Poppenspe(e)lmuseum een grote hoeveelheid knipsels, foto's, video's, dia's, geluidsdragers en andere documentatie in haar bezit.