Museum In 't Houten Huis

Museum 'In 't Houten Huis'

De Rijp
De Rijp, gelegen in het midden van Noord-Holland, is een dorp dat in de zestiende en zeventiende eeuw tot bloei is gekomen door de haringvisserij en de walvisvaart. Aan deze welvarende periode herinneren de vele fraaie woningen, pakhuizen en het bekende raadhuis, ontworpen door Jan Adriaanszoon Leeghwater.

Voormalig weeshuis

Het gebouw dateert uit het midden van de 18de eeuw en was tot 1965 een ' wees- en armenhuis?. De aanbouw met regentenkamer werd rond 1800 toegevoegd. Bij de restauratie en nieuwbouw, die in 2003 gereed kwam, werd achter het bestaande pand een flinke uitbreiding gebouwd. Het nieuwe gedeelte bevat geconditioneerde depots, een ruimte voor tijdelijke exposities en een werkruimte. Op verschillende plekken in het gerestaureerde deel is de oorspronkelijke houten constructie nog duidelijk zichtbaar.

Eiland

Tot in de zeventiende eeuw lag De Rijp op een eiland, Het Schermereiland. Dit eiland lag ingeklemd tussen de toen nog niet drooggemaakte meren, Beemster, Schermer en Starnmeer. In het museum is te zien hoe dit eiland na de droogmakerijen deel ging uitmaken van het vaste land.

Haringvisserij en walvisvaart

Door de ligging aan open water ging men zich in deze streek vanaf de zestiende eeuw op maritieme activiteiten richten. Deze twee belangrijke takken van zeevaart vormden de basis voor de verdere nijverheid op het eiland.

Haringvisserij en walvisvaart worden in het museum uitgebreid belicht aan de hand van oude zeekaarten, journalen, prenten, scheepsonderdelen en modellen van een haringbuis. Een door Rijper walvisvaarders meegebrachte kayak uit Groenland is een topstuk uit de collectie. Maar ook de nevenindustrieën, zoals scheepsbouw, touwslagerij en traankokerij komen in de vaste opstelling aan de orde.

Andere aspecten die in het museum aan het welvarende verleden van deze streek herinneren zijn:

Aardewerk
De meeste objecten uit de aardewerkcollectie stammen uit de zestiende en zeventiende eeuw: eenvoudig huishoudelijk aardewerk, tegels, maar ook het opvallende, veelkleurige majolica en het bijzondere slib- en krasaardewerk. Het gebruik van het aardewerk wordt in een aparte presentatie belicht.

Volkskunst
Van de dorpsschilders Willem en Arie Spaarman (ca. 1900-1950) bezit het museum aquarellen van pittoreske plekjes in het dorp en de omgeving. Verder zijn er op het gebied van volkskunst fraai beschilderde meubels, houtsnijwerk, speelgoed en de curieuze kermisattractie 'de langste koe van Europa'.

Wisselende exposities
Naast de permanente opstelling organiseert het museum doorlopend tentoonstellingen over thema's uit de lokale en regionale geschiedenis en over actuele onderwerpen.

Grafter Raadhuis
In het prachtige raadhuis (1613) van het aangrenzende dorp Graft is de dependance van het Museum 'In 't Houten Huis' gevestigd. Op de begane grond zijn er jaarlijks wisselende tentoonstellingen te zien over de geschiedenis van Graft. Behalve de expositie is ook het raadhuis zelf een bezoek meer dan waard.