Tabaksteeltmuseum Amerongen

Het Tabaksteeltmuseum is in 1984 geopend als Historisch Museum Amerongen met als hoofdthema de tabaksteelt. In 2009 is het, na een grondige restauratie van de tabaksschuur waarin het is gevestigd, geheel heringericht als Tabaksteeltmuseum.

Het Tabaksteeltmuseum Amerongen laat het verleden van de tabaksteelt in Amerongen en omgeving herleven. Naast de permanente collectie in het museum zelf wordt buiten, op een tabaksveldje, in de praktijk getoond hoe de tabaksteelt eeuwenlang verliep.

Zie ook het filmpje Amerongen krijgt weer tabaksveld van RTV Utrecht (juni 2010).

Het achterste deel van het Tabaksteeltmuseum is een authentieke droogschuur. U kunt daar zien hoe de tabak van het tabaksveld wordt gedroogd en verwerkt. Tevens wordt getoond hoe droogschuren werden gebruikt voor een groot aantal nevenactiviteiten.

Sinds ongeveer 1630 is in Zuidoost-Utrecht tabak geteeld en wel op grote schaal, evenals trouwens in vele andere gebieden in ons land. Amersfoort/ Nijkerk en de streek tussen Amerongen en Rhenen waren de belangrijkste centra en bleven dat, ook nadat in de rest van Nederland de teelt allengs sterk verminderd was.

Tenslotte bleef alleen de streek tussen Amerongen en Rhenen van belang, totdat in 1960 door het optreden van een schimmelziekte het verbouwen van tabak onmogelijk werd. Men ging over op andere producten. Langzamerhand drong in Amerongen het besef door dat er iets unieks verdwenen was. De Heemkundige Stichting Amerongen nam het initiatief om tot een museum te komen. Wat resulteerde in de oprichting van het Amerongs Historisch Museum in 1984.

De collectie is gehuisvest in een voormalige droogschuur in het centrum van het dorp. Vóór het museum worden jaarlijks tabaksplanten gepoot, die worden verzorgd door een viertal oud-telers. Als de bladeren rijp zijn voor de pluk wordt er geoogst. Het product wordt achterin het gebouw opgehangen en gedroogd. Het blijft daar vervolgens om de bezoekers een indruk te geven hoe een droogschuur er vroeger uit moet hebben gezien.

In vitrinekasten zijn tientallen objecten te zien die met tabak te maken hebben: sigarendozen en -kistjes, pijpen, pakken tabak, zowel pijp- als pruimtabak, sigaren- en sigarettenreclame enzovoort. Verder is er een authentiek interieur van een tabakstelerswoning te zien, naast uiteraard de gereedschappen die bij de teelt werden gebruikt. Op panelen wordt de geschiedenis van het tabaksgebruik duidelijk uitgelegd. Ook is er een korte videopresentatie te bezichtigen, waarop de gang van zaken wat betreft de tabaksteelt op de akker voor het museum, is vastgelegd.

In het Tabaksteeltmuseum is tevens een informatiebalie van de VVV gevestigd.