Matsloot

Status
- Matsloot is een buurtschap in grotendeels de Drentse gemeente Noordenveld (t/m 1997 gemeente Roden), deels gemeente - en dus ook provincie - Groningen.
- De buurtschap Matsloot heeft witte plaatsnaamborden en met zijn slechts handvol huizen een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, en is daarmee een van de kleinste "erkende woonplaatsen" van ons land. De paar panden op grondgebied van de provincie Groningen vallen onder het dorp Hoogkerk maar liggen, net als dat dorp, voor de postadressen 'in' Groningen.

Naam
Naamsverklaring
- Matsloot wordt voor het eerst vermeld in 1564 als Maethuisen, waarschijnlijk naar bewoning op veenhoogten in het gebied.
- Matsloot komt sinds 1905 voor als De Matsloot, naar een hier gelegen sloot vanuit de veenderige landerijen naar het aangrenzende Leekster- of Zulthemeer. Het voorvoegsel is afgeleid van made, dat weide of grasland betekent (vergelijk het nabijgelegen Peizermade).

Ligging
- Matsloot ligt ten noorden van Roderwolde, en ten zuidoosten van Oostwold (GR) aan het Leekstermeer en langs Rijksweg A7, rond de weg Matsloot. De buurtschap bestaat uit enkele verspreid liggende boerderijen aan weerszijden van voornoemde autosnelweg, en een concentratie van recreatiebedrijven waar de Munnikevaart in het Leekstermeer stroomt.
- Bij de uitbouw tot autosnelweg van de A7 is de provinciegrens gewijzigd, sinds 1989 vormt de A7 hier de grens tussen de provincies Drenthe en Groningen. Sindsdien horen de paar boerderijen die hier noordelijk van zijn gelegen bij Hoogkerk in de provincie en gemeente Groningen, gelegen tegen het nieuwe bedrijventerrein Westpoort dat hier anno 2011 in ontwikkeling is. Over een onverharde weg langs het Peizerdiep zijn nog 3 boerderijen bereikbaar die wel tot Drenthe behoren, ook al bereikt men ze ná het passeren van het bordje ‘Groningen’.
- De weg Matsloot ligt dus deels Z van de A7, gemeente Noordenveld (DR), deels N van de A7, gemeente Groningen (GR). N van de A7 valt ook nog een - onbewoond - stukje Matsloot onder het dorp Oostwold, gemeente Leek (GR).

Statistische gegevens
- In 1840 had Matsloot 11 huizen met 61 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Matsloot rond de 50 inwoners, inclusief enkele permanente bewoners op de campings.
- De huisnummers 8, 9, 11 en 12 vallen onder de gemeente en provincie Groningen, de overige huisnummers betreffen de plaats Matsloot gemeente Noordenveld in de provincie Drenthe.

Geschiedenis en beschrijving
In de 13e eeuw werden in dit veengebied diverse veenterpen opgericht voor bewoning. De meeste hiervan zijn in de loop der eeuwen verdwenen door de hoge waterstanden en het zich uitbreidende Leekstermeer en thans nauwelijks nog waarneembaar. Tussen 1920 en 1930 werd werk gemaakt van de inrichting van de Polder Matsloot-Roderwolde, waardoor het gebied grotendeels veranderde in grasland. Thans is het merendeel hiervan zogenoemd vogeltjesland en een groot vogelbroedterrein. Tijdens het trekseizoen houden tienduizenden rotganzen zich hier op.

Vanaf het begin van de 20e eeuw heeft de recreatie zich ontwikkeld rond paviljoen Meerzicht (dat overigens nog de naam heeft gegeven aan een beroemd juridisch arrest), met haventje, kleinschalige campings en zomerhuisjes aan het water. Echt grootschalig, zoals bijvoorbeeld aan het Paterswoldse- of Zuidlaardermeer is het echter nooit geworden. Het is met name geliefd bij ‘Stadjers’ (inwoners van Groningen) die hier een vast plekje hebben. Het nostalgiegehalte is er hoog en het uitzicht over het meer aangenaam; men vergeet dan het lawaai van de naastgelegen snelweg. Wie ander vertier zoekt, kan terecht in Nightclub De Woeste Hoeve, aan de ventweg langs de snelweg.

Recente ontwikkelingen
In 2007 zijn bij archeologisch onderzoek nabij hoeve Hoogheem, in het tegenwoordig Groningse deel van Matsloot, restanten opgegraven van een uithof van het cisterciënzer nonnenklooster Mariënkamp te Assen. Artikel en foto's van de opgravingen bij Matsloot in 2007.

Bezienswaardigheden
- Gemaal Matsloot.

Natuur en recreatie
- Paviljoen en watersportbedrijven aan het Leekstermeer of Zulthemeer, alsmede campings.
- Groot vogelbroedgebied en diverse fietspaden. Per fiets (niet voor auto’s toegankelijk) kunt u vanuit Matsloot eenvoudig het nabijgelegen Lettelbert en Oostwold (gem. Leek) bereiken. Ook ligt Groningen niet ver. Een nieuwe fietsverbinding achter de campings langs naar de oever van het Leekstermeer is recentelijk opgeleverd, waardoor u minder hoeft om te rijden.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Matsloot (online te boeken).

Foto's
- Fotoserie van de gemeente Noordenveld van Fokko van der Leest.
- Fotoserie van de gemeente Noordenveld van fotograaf Martin Stevens.

(de informatie over de kern Matsloot is samengesteld door en © geograaf mr. drs. Robert H.C. Kemkers te Nietap)