Mariahout

Status
Mariahout is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de streek Peelland, gemeente Laarbeek. T/m 1996 gemeente Lieshout.

Naam
Oudere vermeldingen
In 1933 ontstaat het dorp door de bouw van de kerk en krijgt de plaats haar huidige naam Mariahout. Voorheen was in dit gebied alleen sprake van een handvol buurtschappen.
Naamsverklaring
Samengesteld uit hout 'bos' (net als moederdorp Lieshout) en Maria, naar de patrones van de parochie. De plek lag op een driesprong van wegen met vermoedelijk een kapel of madonnabeeldje.(1)

Ligging
Mariahout ligt NW van Lieshout, W van Beek en Donk.

Statistische gegevens
Het dorp Mariahout omvat (inclusief het buitengebied) ca. 800 huizen met ca. 1.900 inwoners.

Geschiedenis
Ontstaan van het dorp Mariahout
Mariahout is een van de typische ontginningsdorpen in de streek Peelland / De Peel. Sinds 1920 zijn de woeste gronden massaal ontgonnen en de oprichting van vele nieuwe boerderijen vormde, tezamen met de reeds bestaande buurtschappen, de basis voor een nieuwe dorpsgemeenschap. Vóór de stichting van de plaats was het een heide, waaraan de naam Ginderdoor was verbonden. In deze buurtschap heeft in de 17e en de 18e eeuw een kapel gestaan. Deze was gewijd aan Antonius Abt. Deze kapel is kort na 1803 gesloopt.

Met name de katholieke kerk speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de nieuwe plaats, In 1933 wordt de kerk van de nieuwe parochie ingewijd en krijgt de plaats de naam Mariahout, naar de patrones van de parochie en de plaats Lieshout, waar de parochie een afsplitsing van is. Bouwpastoor was J.R.A. Van Eijndhoven. Parochie en dorp zijn samengesteld uit het grondgebied van de oude buurtschappen Ginderdoor, Heieind, Rooyse Hei en ‘t Broek, die aan de rand van de heidevlakte lagen die hier vanouds was.

Bedevaartplaats
Pastoor van Eijndhoven was een ondernemend man. Na de stichting van parochie en dorp wilde hij van Mariahout een bedevaartsoord maken ter ere van O.L. Vrouw van Lourdes. Hij liet bij de parochiekerk een Lourdesgrot bouwen (1935) en een processiepark aanleggen. Zijn opzet slaagde en in de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw kende de bedevaart naar Mariahout een grote bloei. Na de jaren vijftig nam de belangstelling af en, toen Van Eijndhoven in 1970 met emeritaat ging, verviel de grot snel. Een initiatief uit 1997 tot herbouw van de grot leidde, met steun van een ondernemer en talrijke vrijwilligers, tot de hernieuwde inwijding ervan in 1999. De Mariadevotie bleek sindsdien te herleven, zij het niet meer met de massaliteit van de jaren dertig. Beschrijving van Mariahout als bedevaartplaats.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Mariahout, kunt u terecht bij Heemkundekring 't Hof van Liessent.

Recente ontwikkelingen
- Het herziene bestemmingsplan voor de bebouwde kom van Mariahout is in 2009 vastgesteld.

Bezienswaardigheden
- De Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk is, evenals de pastorie en enkele beelden op het kerkhof en bij de kerk, een rijksmonument.
- Ook de boerderij aan de Mariastraat 2 (op een krukvormige plattegrond in ambachtelijk-traditionele stijl) is een rijksmonument.
- Klooster Mariahof uit 1949.
- De Lourdesgrot uit 1999 naast het kerkplein is een kopie van de originele grot te Lourdes (zie verder bij Geschiedenis.
- Processiepark (zie verder bij Geschiedenis).
- Het bronzen beeld 'Tinus' (1994) portretteert een bekende dorpeling uit de pionierstijd, vergezeld van een veger.
- Kapel ter ere van Sint Antonius Abt, een niskapelletje met afdakje uit 2007, op de hoek van De Hei en Grensweg.

Natuur en recreatie
- Het Openluchttheater Mariahout uit 1945 is meer dan 60 jaar later nog springlevend. Tegenwoordig worden er ca. 30 voorstellingen per jaar gegeven die gezamenlijk zo'n 10.000 bezoekers trekken.
- De Mariahoutse Bossen is een droog naaldhoutbos met enig reliëf van voormalige zandverstuivingen.
- Moerasbosje het Rietven.
- De Pioniersroute is een gemarkeerde wandeling door de vochtige landerijen tussen Mariahout en Lieshout. Hier is in 2007 een uitzichttoren aangelegd op de voormalige vuilstort Keelgras, die tegenwoordig beplant is met loofhout en rijk is aan vogels.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Mariahout (online te boeken).

Trivia
- Op 11 september 1999 werd in de omgeving van Mariahout een aardschok geregistreerd met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter. Deze was mogelijk gerelateerd aan de Peelrandbreuk.

Links
- Site van en over Mariahout.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)