Loenen aan de Vecht

Onderdelen

Bezienswaardigheid (4)

lokatie

samenvatting:

Status
- Loenen aan de Vecht is een dorp in de provincie Utrecht, in de regio Vechtstreek, gemeente Stichtse Vecht. T/m 2010 gemeente Loenen.
- Wapen van de voormalige gemeente Loenen aan de Vecht.
- De gemeente Loenen zoals die t/m 2010 bestond, heette 'gewoon' Loenen, dit kennelijk ter onderscheiding met het dorp, dat Loenen aan de Vecht heet. En waarom het dorp zo heet, kunt u verder lezen bij het kopje Naam.
- De gemeente Loenen is per 1-4-1964 vergroot met de gemeenten Loenersloot en Vreeland, en in 1989 met de gemeente Nigtevecht.
- De gemeente Loenen omvatte de dorpen Loenen aan de Vecht, Loenersloot, Nigtevecht, Nieuwersluis en Vreeland, en de buurtschappen Kerklaan, Mijnden en Oud Over.
- Onder het dorp Loenen aan de Vecht vallen ook de buurtschapoen Kerklaan, Oud-Over en een deel van de buurtschap Mijnden. In de huidige Topografische atlas Utrecht (1) wordt ook nog een buurtschap Nieuwerhoek vermeld (gelegen rond het gelijknamige landhuis aan de Rijksstraatweg 78, tussen Loenen en Nieuwersluis), maar of dit werkelijk redelijkerwijs een buurtschap is, wagen wij te betwijfelen. Het gebied ligt ook (deels?) binnen de bebouwde kom van Loenen.

Naam
Naamgeving
Loenen aan de Vecht heet zo ter onderscheiding van het dorp Loenen in de gemeente Apeldoorn, dat ook Loenen op de Veluwe wordt genoemd: inderdaad, om zich te onderscheiden van Loenen aan de Vecht. En dan hebben we ook nog een minder bekende buurtschap Loenen in de Betuwe.
Oudere vermeldingen
953 kopie 11e eeuw Lona, 975 kopie 12e eeuw Lona.
Naamsverklaring
Waarschijnlijk betrekking hebbend op een oude waternaam, mogelijk terug te voeren op de Indo-Europese wortel leu/lu* 'modder'. Zie ook Loenen op de Veluwe. (2)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Loenen aan de Vecht ligt N van Breukelen.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Loenen 161 huizen met 1.219 inwoners, verdeeld in dorp Loenen 128/965 (= huizen/inwoners) en fort Nieuwersluis 33/254.
- Vlak voor haar opheffing per 1-1-2011 had de gemeente Loenen ca. 3.400 huizen met ca. 8.500 inwoners.
- Het dorp Loenen aan de Vecht heeft tegenwoordig ca. 1.300 huizen met ca. 3.200 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Loenen, kunt u terecht bij Historische Kring Gemeente Loenen.

Recente ontwikkelingen
Nieuw centrum voor Loenen aan de Vecht
Vijf partijen gaan samenwerken aan een nieuw centrum voor Loenen aan de Vecht. Dit zijn Habion (eigenaar van 't Kampje), woningbouwvereniging Vecht en Omstreken (V&O), Schuitema Vastgoed (van onder meer de C1000), Artica Vastgoedontwikkeling en de gemeente Loenen. Samen willen zij het centrum zowel architectonisch, stedenbouwkundig als functioneel verbeteren. Zodra de randweg is gerealiseerd, komt de doorgaand-verkeer-functie van de Rijksstraatweg door het dorp te vervallen. In combinatie met de herinrichting van dit tracé kan een nieuw dorpshart ontstaan en wordt Loenen aan de Vecht ruimtelijk weer één. De vijf partijen maken een ontwerp voor het gebied tussen de Rijksstraatweg, Driehovenlaan en Keizer Ottolaan. Dit betekent niet dat alles in dit gebied ook op de schop gaat. Veel bestaande bebouwing zal worden ingepast in het nieuwe ontwerp. De partijen gaan onderzoeken wat er moet en kan komen. De winkels aan de Rijksstraatweg zullen worden herontwikkeld. De gemeente onderzoekt een clustering en verbetering van zorg- en welzijnsfuncties in het nieuwe centrum. De gemeente vindt het belangrijk dat het nieuwe centrum beter en mooier wordt dan het huidige. Daarnaast wil de gemeente het voorzieningenniveau (winkels, zorg- en welzijnsfuncties) in het dorp afstemmen op de toekomstige behoeften. (bron: Gemeente Loenen, 17-2-2010)

Bezienswaardigheden
- Het centrum heeft sinds 1966 de status van beschermd dorpsgezicht.
- Loenen aan de Vecht heeft 139 rijksmonumenten, waaronder vele landhuizen en landgoederen zowel aan de W als de O zijde van de Vecht.
- Grote Kerk (hervormd PKN).
- Voormalige gereformeerde kerk op Oud Over 80, buiten gebruik sinds 1923, toen de huidige gereformeerde kerk in het dorpscentrum in gebruik is genomen.
- Gereformeerde PKN kerk uit 1923 (Dorpsstraat 11).
- RK Ludgeruskerk uit 1964 (Prinses Margrietlaan 1).
- Het pand Mater Dei aan de Dorpsstraat 8 is een voormalige klooster en was sinds 1994 het gemeentehuis van de gemeente Loenen.
- Korenmolen De Hoop.
- Poldermolen de Loenderveense Molen staat in de buurtschap Oud-Over.