Linden

Status
- Linden is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gemeente Cuijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1942.
- Wapen van de voormalige gemeente Linden. Het lint in het wapen berust waarschijnlijk op een foutieve interpretatie van de gemeentenaam.
- Linden onderhoudt vriendschappelijke betrekkingen met andere plaatsen in Europa die Linden heten.

Naam
Naamgeving
Het dorp heette vanouds Groot-Linden, om het te onderscheiden van de O hiervan gelegen buurtschap Klein Linden. Deze buurtschap wordt tegenwoordig tot de kern Katwijk gerekend (het lag ook dichter bij Katwijk dan bij Linden en had dan ook beter Klein-Katwijk kunnen heten), waarmee de naam Klein Linden buiten gebruik is geraakt. Daarom was er voor de toevoeging Groot- ook geen noodzaak meer en heet Groot Linden nu dus 'gewoon' weer Linden.
Oudere vermeldingen
Hoewel Linden een heel oud dorp is, wordt pas in 1308 bij de uitgifte van de 'gemene gronden' en in het testament van Jutta van Nassau uit 1312 geschreven over Linden. Er wordt dan gesproken over Kerklienden en Linen. 1400 Lynen, 1456 in Magno Lynden.
Naamsverklaring
Aanknoping bij lind 'lindeboom' ligt voor de hand en dan een betekenis: 'bij de lindebomen'. Een waternaam Lind(e) is echter niet uitgesloten (vergelijk Linne, Linschoten) en dan: (plaats) aan de Lind(e).(1)

Ligging
- Linden ligt NW van Cuijk en wordt inmiddels vrijwel rondom omsloten door het water van de 400 hectare grote Kraaijenbergse Plassen, die zijn ontstaan door zand-, grind- en kleiwinning, welke activiteiten overigens in 2010 zijn beëindigd.
- Linden grenst in het N aan de Maas en in het O aan de A73. Een klein stukje grondgebied O van de A73 valt ook nog onder Linden (Oostermeerweg e.o.), de havens aldaar vallen onder het O gelegen buurdorp Katwijk.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Linden 69 huizen met 495 inwoners, verdeeld in dorp Linden (dat pas in 1854 Groot Linden is gaan heten) 35/243 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Klein-Linden 11/84, Katwijk aan de Maas 12/99 en Galberg 11/69. Verder was er in de gemeente Linden nog sprake van de buurtschappen Nielt, Den Drul, De Groote Geest en De Kleine Geest.
- Per 1-8-1942 is de gemeente Linden opgeheven en als volgt verdeeld:
naar de gemeente Cuijk en Sint Agatha: 282 inwoners (dit betrof het dorp Katwijk met de buurtschap Klein Linden);
naar de gemeente Beers: 258 inwoners (dit betrof het dorp Linden).
Uiteindelijk zijn bij de herindeling van 1994 al deze kernen alsnog weer in één gemeente terecht gekomen (zijnde de nieuwe gemeente Cuijk).
- Tegenwoordig heeft het dorp Linden ca. 110 huizen met ca. 270 inwoners en is daarmee het kleinste dorp van de gemeente Cuijk.

Geschiedenis
Linden is een van de oudste nederzettingen in het Land van Cuijk. Dit kwam omdat het relatief hoog lag ten opzichte van de Maas, op een rivierduin. Archeologen hebben funderingen blootgelegd van boerenhoeven die van ongeveer 2000 v. Chr. dateren. Er zijn ook aardewerkfragmenten en vuurstenen werktuigen teruggevonden van nog eens 500 jaar ouder. In Linden zijn ook urnen en Romeins vaatwerk, waarschijnlijk uit de eerste eeuw, gevonden.

Hoewel Linden een kleine gemeente was, huisvestte het dorp gedurende een korte tijd in de 19e eeuw een seminarie. Tussen 1813 en 1829 zijn er 164 studenten opgeleid tot priester. Later is deze opleiding overgebracht naar het seminarie in Den Bosch.

Vanouds was er zoals hierboven reeds genoemd, sprake van de kernen Groot Linden (het huidige Linden) en Klein Linden (een buurtschap direct W van Katwijk die tegenwoordig voor de postadressen 'in' Katwijk ligt). De meeste voorzieningen bevonden zich in Groot Linden, zoals kerk, school, zuivelfabriek, cafés en winkels. Het gemeentehuis stond in Klein Linden. Het kloeke herenhuis bestaat nog en ligt vanuit Linden naar Katwijk vlak voor het spoorwegviaduct aan de linkerkant.

Sinds 1 juli 1921 was hier een hulppost-, telegraaf- en telefoonkantoor, per 1 april 1927 omgezet in een post-, telegraaf- en telefoonstation met telegrambestelling. Deze 'postale inrichting' heette (getuige o.a. de poststempels) 'Linden en Katwijk (N.B.)'. In de praktijk stond dit kantoortje in de kern Groot Linden en fungeerde kennelijk tevens voor Katwijk.
- Verhalen over de geschiedenis van Linden op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Bezienswaardigheden
- 15e-eeuwse gotische Sint Lambertuskerk.
- Molen van Linden uit 1869.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Linden (online te boeken).

Foto's
- Foto's van Linden.

Links
- Site van en over Linden, die overigens Grootlinden.nl heet, waarmee men nog aan de oude naam van het dorp refereert.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)