Lemmer
Onderdelen
lokatie
Status
- Lemmer is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Lemsterland. Lemmer is de hoofdplaats van de gemeente.
- Onder het dorp Lemmer valt ook het grootste deel van de buurtschap Tacozijl.
Naam
In het Fries
De Lemmer.
Oudere vermeldingen
1309 in de Lemmer, 1411 totten Lemmers toe, 1423-1424 die Lemmer, 1471 in dae Lyaemmer, 1488 kopie Liamer, Liammer.
Naamsverklaring
Misschien ontstaan uit Lenne-meer* 'meer waarin de Linde uitmondt'. De waternaam Linde wordt geduid als het Germaanse Linþja*- 'zacht, langzaam (stromend)', maar is ook als per-Germaans beschouwd. Uit Linde ontstond Lende, dat assimileerde tot Lenne, 1165 kopie 1247 Lennam.(1)
* Gereconstrueerde vorm.
Ligging
Lemmer ligt in het Z van de provincie Fryslân en grenst in het Z aan het IJsselmeer en de provincie Flevoland, in het O aan de A6, in het NO aan het Tjeukemeer en in het N aan het meer de Groote Brekken.
Statistische gegevens
- In 1840 had Lemmer 464 huizen met 2.581 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Lemmer ca. 4.000 huizen met ca. 10.000 inwoners.
Geschiedenis
De eerste Lemsters vestigden zich op de plaats waar de Rien en de Zijlroede samenvloeien. Wanneer ze dat precies deden is niet bekend. Geleidelijk groeide een nederzetting bij de uitmonding van de binnenwateren in de Zuiderzee, een uitgelezen plaats voor koop- en ambachtslieden. Lemmer lag aan de Zuiderzee op een kwetsbare plaats en werd vaak onder Hollandse invloed gebracht. Dat gebeurde onder andere in 1197, toen graaf Willem I in Oosterzee een burcht liet bouwen in verband met de strijd tegen de heer van Kuinre. In Lemmer stond later ook een kasteel. Dat werd in 1422 gebouwd door Jan van Beieren, die door de Schieringers als beschermheer naar Friesland was geroepen. Hij werd ook wel Jan zonder Genade genoemd en hij zal in Lemmer zeker geen populaire figuur zijn geweest.
Ook Karel van Egmond, hertog van Gelre, bemoeide zich met Friesland. Hij liet in 1521 in Lemmer een blokhuis bouwen - een versterkt onderkomen voor een garnizoen. Twee jaar later droeg hij het over aan de Bourgondiërs. Hoe burcht, kasteel en blokhuis eruit gezien hebben is onbekend. De Spanjaarden lieten het dorp ook niet met rust. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog, in 1581, werd het door hen veroverd, tegelijk met de stad Sloten. In september 1799 is Lemmer bezet geweest door Britse troepen, vanwege de oorlog die gaande was tussen Groot-Brittannië en Frankrijk.
Uiteindelijk werd Lemmer, vooral sinds de 19e eeuw toen de haven van Kuinre begon te verzanden, een van de belangrijkste vissersplaatsen van Nederland. Op haar hoogtepunt had Lemmer een vloot van 146 schepen. Met de komst van de Afsluitdijk en later Flevoland werd dit danig minder. De Lemster aak (een traditioneel zeilschip) is afkomstig uit Lemmer. De Groene Draeck, het zeilschip van koningin Beatrix, is een Lemster aak.
Lemmer heeft tegenwoordig vooral een centrumfunctie voor het zuiden van Friesland en het noorden van Flevoland.
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Lemmer, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Stichting Oud Lemmer.
- Site over de geschiedenis van Lemmer.
- Oorlogsherinneringen 1940-1945 betreffende Lemmer en omgeving van Wiebe Feenstra.
Bezienswaardigheden
- Lemmer heeft 28 rijksmonumenten.
- Sint Willibrorduskerk.
- Ir. D.F. Woudagemaal.
- Lemsterschutsluis uit 1888.
- Riensluis.
- Vuurtoren.
Musea
- Streekmuseum Lemster Fiifgea.
- Indian Motorcycle Museum.
- Duikmuseum Lemmer.
Jaarlijkse evenementen
- De Lemsterweek (eind juli / begin augustus) is een week vol evenementen waaronder kermis en skutsjesilen, waar jaarlijks zo'n 90.000 mensen op afkomen.
- Glemmer Beach Festival (weekend in september).
Natuur en recreatie
- Lemmer is populaire watersportplaats. In de zomermaanden is Lemmer een drukke badplaats en trekt behalve toeristen ook veel mensen uit omliggende plaatsen aan die de vele terassen opzoeken.
Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Lemmer (online te boeken).
- Hotels in Lemmer en omgeving (online te boeken).
Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lemmer (online te bestellen).
Foto's en ansichten
- Oude ansichtkaarten van Lemmer.
- Fotoreportage van Lemmer van fotograaf Martin Stevens
Links
- YouTube-filmpjes over Lemmer.
