Skip to content
Lekkerkerk

Lekkerkerk

lokatie

samenvatting: 

Status
- Lekkerkerk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Krimpenerwaard, gemeente Krimpenerwaard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1984. In 1985 over naar gemeente Nederlek, in 2015 over naar gemeente Krimpenerwaard.
- Wapen van de voormalige gemeente Lekkerkerk.
- Onder het dorp Lekkerkerk vallen ook de buurtschappen Loet, Opperduit en Schuwacht.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1331 Leckerkerke. Heette vroeger ook Oud-Lekkerland (Lekkerkerk ligt N van Nieuw-Lekkerland, dat aan de overzijde van de Lek in de Alblasserwaard ligt).
Naamsverklaring
Waarschijnlijk kerke ‘kerk’ (van de bewoners) van de Lek, een waternaam die samenhangt met het Middelnederlandse lake en leek ‘waterloop’. (1)
Bij- en spotnamen
- De Lekkerkerkers worden ook klokkendieven genoemd, omdat zij lang geleden een klok uit de toren van een naburig dorp zouden hebben gestolen. (122)
- Een andere bijnaam, eveneens volgens (122), zou aalscholvers zijn, ‘naar de naam van de plaatselijke eendenkooi die er nog steeds is’. Die eendenkooi heet echter Bakkerswaal (bij Schuwacht), dus blijkbaar is er in het verleden een eendenkooi geweest die Aalscholver heette.
Gezegde
‘Van Lekkerkerk zijn’ (voor het eerst opgetekend in 1916) betekent ‘kieskeurig zijn’. (912, jrg. 2001 nr. 7/8)

Ligging
Lekkerkerk ligt 5 km O van Krimpen aan den IJssel. Z grenzend aan de Lek.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Lekkerkerk 310 huizen met 2.054, in tegenstelling tot de meeste andere gemeenten in die tijd helaas niet uitgesplitst naar het dorp en de omliggende buurtschappen.
- Per 1 januari 1985 is de gemeente Lekkerkerk met 2.195 hectare, 2.676 huizen en 7.646 inwoners opgegaan in de nieuwe gemeente Nederlek.
- Tegenwoordig heeft Lekkerkerk ca. 3.000 huizen met ca. 7.500 inwoners.

Geschiedenis
In 1342 is Lekkerkerk een hoge heerlijkheid of halsheerlijkheid, waar Krimpen aan de Lek, Krimpen aan den IJssel, Stormpolder, Ouderkerk aan den IJssel en Zuidbroek als lage heerlijkheden of ambachtsheerlijkheden onder vallen.

Vanaf 1900 vindt eigenlijk pas de eerste wezenlijke vergroting van het dorp plaats. Er wordt gebouwd aan een aantal stegen haaks op de Lekdijk of de Achterstraat: Oostersteeg, Lekdijksteeg, Achtersteeg en andere. Deze zijn in de jaren zeventig en tachtig van de 20e eeuw gesaneerd. Na 1950 is de groei nog sneller gegaan. Vooral na de opening van de Algerabrug bij Krimpen aan den IJssel wordt de Krimpenerwaard een geliefd woongebied voor velen die in Rotterdam hun werk hebben. Het dorp breidt zich dan vooral ten westen van de Kerkweg uit.

Markant persoon uit de geschiedenis van Lekkerkerk
In een herberg te Lekkerkerk, De Grote Boer genaamd, heeft jarenlang een schilderij gehangen, met daarop afgebeeld Gerrit Bastiaansz de Hals, van wie in het midden van de 19e eeuw werd gezegd dat hij de grootste mens was die ooit in Nederland was geboren. In (230) schrijft A.J. van der Aa hierover: “Bezienswaardig is in eene herberg van dit dorp de levensgroote afbeelding van den, door zijne buitengewone lengte zoo bekenden boer, of liever zalmvisscher, van Lekkerkerk, Gerrit Bastiaanse de Hals. Deze man, die de ongemeene lengte van 2 ellen, 5 palm en 9 duim had, zou de grootste mensch zijn geweest, die ooit in Nederland geboren is, zoodat lieden van eene zeer rijzige gestalte zonder te bukken, onder zijne armen konden doorgaan.” Als we ervan uitgaan dat een el zo’n 69 cm lang was, een Rijnlandse duim een afmeting had van ruim 2,6 cm en een palm 10 cm, dan komen we op een lengte van ruim 2 meter en 11 cm. In verschillende andere boeken is steeds sprake van 2 meter en 59 cm. En van een gewicht van 250 kilo. Hoe dan ook, voor de 17e-eeuwse Hollander, die gemiddeld flink kleiner was dan zijn eenentwintigste eeuwse nazaten, moet Gerrit wel een reus zijn geweest. Naar verluidt was Gerrit Bastiaansz de Hals een zachtaardig man. Ondanks het feit dat hij niet kon lezen en schrijven (hij ondertekende met een dubbel kruis) was hij toch in overheidsdienst: hij was stadhouder, dat wil zeggen plaatsvervanger van de schout. In die functie zou hij tijdens de kermis in 1668 bij een ruzie zijn geroepen en daar door een  klein mannetje met een mes zijn doodgestoken. Hij werd 48 jaar. In de voormalige herberg te Lekkerkerk was niet alleen het schilderij te bewonderen, ook werden er een scheenbeen en een schoen van Gerrit bewaard. Deze laatste attributen zijn nu in het bezit van de gemeente Nederlek. Café De Grote Boer bestaat niet meer. In het pand waar deze herberg jarenlang was gevestigd, huist nu een Chinees restaurant. Het schilderij waar Van der Aa over schreef, is er nog wel. Het hangt nu in de hal van de firma Kruiswijk te Vlist. (228, 230, 334)

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Lekkerkerk, kunt u terecht bij Historische Vereniging Lekkerkerk door de Tijd.

Recente ontwikkelingen
- De Lekdijk in en rond Lekkerkerk is de afgelopen jaren over een lengte van 5 kilometer versterkt. Nadere informatie over de dijkversterking Nederlek. De huidige betonnen waterkering in Lekkerkerk had al voorgangers sinds de 17e eeuw. Nadere informatie over de waterkering-muur te Lekkerkerk.

Bezienswaardigheden
- De Grote Kerk of Johanneskerk (protestants, voorheen hervormd, van de Protestantse Gemeente Lekkerkerk) herbergt het restant van een laatgotische kruiskerk. Wat nu te zien is, is echter meer het gevolg van afbreken en weer opbouwen in de afgelopen vier eeuwen. Het afgebroken koor is aan de oostzijde van het in hoofdzaak 17e-eeuwse schip in het plaveisel aangeduid. De westgevel met ingebouwde toren is in het laatste kwart van de 18e eeuw opgetrokken, maar de bekroning is een halve eeuw jonger. Bij de restauratie die in 1982 werd voltooid, zijn veel na-middeleeuwse wijzigingen teruggedraaid. (124)
- Rond 1760 vestigde zich voor het eerst een jood in Lekkerkerk. In de loop van de 19e eeuw groeide er een kleine joodse gemeenschap, die vanaf 1862 gebruik maakte van een synagoge op de bovenverdieping van een huis aan de Lekdijk (de huidige Voorstraat). In 1868 werd aan de Kerkweg een begraafplaats aangekocht. Op verzoek van de gemeente zelf is deze in 1923 bij de joodse gemeente Rotterdam gevoegd, omdat het aantal leden drastisch was teruggelopen. De synagoge werd verkocht. Tijdens de bezetting werd de naam van de Jodenbreestraat veranderd in Breestraat. Deze naamsverandering is na de oorlog gehandhaafd. De begraafplaats is gerestaureerd en wordt door de gemeente Krimpenerwaard onderhouden. Aantal joden in Lekkerkerk: 1809 28, 1840 55, 1869 62, 1899 32, 1930 1. (210, jrg. 20, nr. 1)
- Op een gevelsteen aan de 17e-eeuwse voormalige herberg Het Bonte Paard (Lange Stoep 33) staat: HET AA 10 IS 11 - 8 SOECKT DIE 20. Dat is een raadsel. We zullen u de oplossing verklappen: spreek alle getallen in het Frans uit en je krijgt: “Het paar a dix is onze - huit zoekt die vingt.” Oftewel: “Het paradijs is ons, wie ‘t zoekt die vindt.”
- Gevelstenen in Lekkerkerk.

Jaarlijkse evenementen
- De Ronde van Lekkerkerk (hemelvaartsdag) omvat zowel wielren- als hardloopwedstrijden.
- Op de zaterdag na Pinksteren worden er zeilwedstrijden gehouden op de Lek. Deelnemers: ronde en platbodemjachten, open en kajuitzeiljachten. Start en finish zijn voor de haven van Opperduit (kilometerraai 983,3). Het parcours loopt van Ammerstol tot de molens van Kinderdijk.
- Midzomernachtfeest (augustus).
- Wandelsportvereniging Kinderdijk organiseert op een zaterdag in september de Loetbostocht. Bij deze tocht, die start vanuit het gebouw van IJsclub Thialf in Krimpen aan de Lek, kunt u kiezen uit de afstanden 6, 12, 20, 30 of 40 kilometer.
- Loetcross (op een zondag in december). Het parcours is uitgezet over bospaden en gras. De jeugd loopt 1.500 meter, de dames 5.000 meter en de heren 7.500 meter. Voor iedereen is er na afloop een ‘fruitige’ herinnering. Organisatie: Atletiekvereniging Start.

Natuur en recreatie
- Fiets-/voetveer over de Lek tussen Lekkerkerk en Nieuw-Lekkerland.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Lekkerkerk (online te boeken).
- Hotels in Lekkerkerk en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lekkerkerk (online te bestellen).

Links
- Homepage over Lekkerkerk van inwoner P. Speksnijder.
- VPRO-reportage over het gifschandaal van Lekkerkerk. Reportage II over de gif-affaire in Lekkerkerk.
- Nieuwbouwwijk De Kragen.

  1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
    Berkel, G. van; K. Samplonius
    , (2006)
Lekkerkerk de Dijk
Een fleurig welkom in Lekkerkerk.
Op de Voorstraat in Lekkerkerk.
De Lange stoep op naar de Voorstraat in Lekkerkerk.
De Jodenbreeplaats in Lekkerkerk.
De kleurrijke Achterstraat in Lekkerkerk.
De kleine joodse begraafplaats van Lekkerkerk
Het Raadsel van Lekkerkerk. Wij onthullen het u onder het kopje Bezienswaardigheden
Lekkerkerk, informatiepaneel op de voormalige herberg Het Bonte Paard
plattegrond: 
Gemeente Lekkerkerk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Kenmerken (classificatie)

Type object: 
plaats
Type plaats: 
Dorp
Gemeente: 
Krimpenerwaard
Streek: 
Krimpenerwaard
Provincie: 
Zuid-Holland
0

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Use <bib>...</bib> to insert automatically numbered references.
  • Use [fn]...[/fn] (or <fn>...</fn>) to insert automatically numbered footnotes.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Allowed HTML tags: <a> <b> <address> <blockquote> <br> <caption> <center> <code> <dd> <del> <div> <dl> <dt> <em> <h2> <h3> <h4> <h5> <h6> <hr> <i> <img> <li> <ol> <p> <pre> <span> <strong> <sub> <sup> <table> <tbody> <td> <tfoot> <th> <thead> <tr> <u> <ul> <tr> <img> <span>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden