Langelo

Status
Langelo is een esdorp in de provincie Drenthe, gemeente Noordenveld. T/m 1997 gemeente Norg.

Naam
Lokale schrijfwijze en uitspraak
Langel. De inwoners heten Langelers.
Oudere schrijfwijzen
In 1255 komt voor het eerst de naam Langele voor. In 1560 is dit Langeloe. In de eeuwen daarna is er verwarring over het aantal te schrijven o’s, net als elders in Drenthe met plaatsen op –lo(o): Tynaarlo, Dwingeloo, Schoonloo enzovoort. In 1851-55 stond er Langelo op de kaart, in 1867-67 echter Langeloo. Tegenwoordig is de officiële spelwijze met één ‘o’.
Naamsverklaring
‘Loo’ betekent ‘bos’ of ‘bos met open plekken’ en de plaatsnaam betekent dus ‘het lange bos’, nu het bos op een uitstrekkende zandrug gelegen was, tussen het dorp en de latere Langeloërduinen. De oorsprong is dus dezelfde als van andere Langelo’s in Nederland.
Bij- en spotnamen
Schimpnamen voor de bewoners van Langelo zijn Meelkloeten of Meelboeren.

Ligging
Langelo ligt aan de N373 Roden-Norg-Assen, 3 km  N van Norg, Z van Roden en Roderesch.

Statistische gegevens
- In 1840 had Langelo 22 huizen met 125 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Langelo ca. 100 huizen met ca. 250 inwoners.

Geschiedenis en beschrijving
Langelo is al oud en ontstond als esdorp in de vroege Middeleeuwen. De meeste kenmerken zijn nog aanwezig: zo lopen er twee beekjes, het Groote Diep en het daarin uitmondende Oostevoortse Diep. In het beekdal hier rondom zijn de drassiger groenlanden (Langelose Stukken en de Broeklanden) nog goed herkenbaar. De essen lagen aan de zuidoost- en zuidwestkant, waar nu de hoger gelegen akkers zijn. Een restant van een oud eikenbos lag aan de zuidkant, het Langeloërholt (of Achter het Hout). Aan de oostkant was een heidegebied en de huidige Oosterweg was vroeger de schapendrift. Aan de zuidkant lag een groter uitgestrekt heideveld. Door overbeweiding ging dit later stuiven en zo ontstonden zandduinen. Vandaar de naam Langeloërduinen. In het begin van de 20e eeuw werd om de verstuiving van de akkers tegen te gaan overgegaan tot de massale aanplant van bos in dit gebied tussen Norg en Langelo. Onder andere zijn er Amerikaanse vogelkersen te vinden. Tegenwoordig is dit een geliefd gebied om te wandelen en staan er honderden zomerhuisjes, hetgeen Norg (waar ze qua postcode onder vallen) tot een van de grotere toeristische plaatsen van Drenthe maakt.

Langelo zelf ontwikkelde zich aan twee oude beplante brinken: de Westerbrink aan de zuidwest kant en de Schoolbrink in het noorden. Tot een jaar of tien geleden stond hier nog een klein schooltje; na sluiting is dit deels in gebruik als dorpshuis. Langelo is eigenlijk altijd vrij klein gebleven, met later wat nieuwere boerderijen langs de Hoofdweg. Nieuwbouw vond bescheiden plaats aan de randen van het dorp, achter houtwallen, waardoor het zeer goed ingepast is in het landschap.

Bezienswaardigheden
- Langelo is landelijk bekend vanwege de hier gelegen gasopslag, een van de drie gasopslag-complexen in ons land.
- Langs de Hoofdweg staan nog diverse authentieke boerderijen.
- Langelo heeft twee brinken.

Natuur en recreatie
- Fiets- en wandelroutes.
- Vanuit de Werkschuur van Staatsbosbeheer worden geregeld excursies georganiseerd door de natuur in de omgeving, waaronder het Noordscheveld tussen Norg, Donderen en Peest. Voor informatie: Staatsbosbeheer, Eenheid Langelo, Oosterweg 4, 9333 PL Langelo. Tel. 0592-613281, mobiel 06-51419175.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Langelo (online te boeken).

Links
- Stukjes uit de geschiedenis van Langelo door Ab Hummel.
- Site over Langelo met actualiteiten, links en foto's.

Foto's
- Fotoserie van de gemeente Noordenveld van Fokko van der Leest.
- Fotoserie van Langelo van   plaatsengidsfotograaf Martin Stevens.

De informatie over de kern Langelo is samengesteld door en © geograaf mr. drs. Robert H.C. Kemkers te Nietap.