Lakemond

Lakemond

lokatie

samenvatting:

Status
- Lakemond is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, in deels gemeente Overbetuwe (t/m 2000 gemeente Heteren), deels gemeente Neder-Betuwe (t/m 2001 gemeente Kesteren).
- De buurtschap Lakemond valt, ook voor de postadressen, deels onder het dorp Randwijk (gem. Overbetuwe), deels onder het dorp Opheusden (gem. Neder-Betuwe).
- Dat Lakemond ook tegenwoordig nog als buurtschap wordt beschouwd, blijkt uit het feit dat er, sinds 2011, ter plekke plaatsnaambordjes staan met de vermelding 'buurtschap Lakemond'. Deze staan aan de Neder-Betuwse kant. Het oostelijke bordje staat op de grens met de gemeente Ovebetuwe. En aan de Overbetuwse kant blijkt het uit de naam van de "Dorpsraad Randwijk, Indoornik en Lakemond". Ten onrechte staat de buurtschap Lakemond niet als zodanig vermeld in de Topografische atlas Gelderland (1), het wordt daar alleen vermeld als veld- of streeknaam.

Naam
Oudere vermeldingen
Lakermond, Lakenmond.
Naamsverklaring
De betekenis van de naam Lakemond komt waarschijnlijk doordat de Rijn zich in voorhistorische tijden verschillende malen heeft verlegd. In die tijd moet er een oude rivierarm gelopen hebben van Hien naar Lakemond. De naam van deze oude rivierloop was de Lake. De naam Lakemond betekent dus 'daar waar de Lake uitmondt in de Rijn'. En de Rijn heette in die tijd Leccam. Ook werd hij wel Leckia genoemd. (aldus Egbert van de Haar, Tiel)

Ligging
De buurtschap Lakemond ligt W van Randwijk, NO van Opheusden, rond de Lakemondsestraat en de N parallel daaraan lopende Rijndijk, en grenst in het N aan de uiterwaarden van de Nederrijn. De buurtschap wordt doorsneden door het Lingekanaal, dat van de Linge naar de Nederrijn loopt, met in het kanaal het Lingegemaal, dat dus eigenlijk Lingekanaalgemaal zou moeten heten, omdat nu gesuggereerd wordt dat het gemaal aan de Linge zou liggen en dat is niet het geval. De Lakemondsestraat valt deels onder Opheusden, deels onder Randwijk. In beide delen begint men opnieuw te nummeren. Het Opheusdense deel betreft de huisnummers 1-21 en 2-46, gezien vanuit Opheusden (postcode 4043 JC/LD), het Randwijkse deel betreft de huisnummers 1-7 en 2-8 aan de Randwijkse kant (postcode 6668 LH).

Statistische gegevens
- In 1840 had Lakemond 24 huizen met 169 inwoners.
- Tegenwoordig omvat Lakemond naar schatting ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Geschiedenis
Lakemond was vroeger een heerlijkheid, die zijn naam heeft gegeven aan het geslacht Van Lakemond. De eerste ridder die in dat kader genoemd wordt is Rutger van Laecmond, in een oorkonde van 16 juni 1397. Hij was leenman van de hoge heerlijkheid Indoornik, dat een leen was van de Graven, Hertogen van Kleef en na 1666 van de Keurvorst van Brandenburg.

In Lakemond stond het Slot te Lakemond, ook wel Dooijenburg of Doejenburg geheten, dat al lang voor 1850 verdwenen is (tegenwoordig is er nog een boerderij die zo heet). De Curtis te Lakemond wordt genoemd in 1294-1295 in de rekeningen van Gelre.

De bekende geschiedschrijver Slichtenhorst vermeldt dat Lakemond heel vroeger een erfgoed van de heren van Bergh was. In 1850 behoorde de heerlijkheid aan Wageningen. In Lakemond is een muntvondst gedaan van munten die geslagen zijn van 1304 tot 1609. (bron: mw. J. Honders, secretaris HKK&O, Arend Datema Instituut)

In 1734 is iemand "gedoopt te Lakemond" wat suggereert dat hier vroeger een kerk gestaan zou hebben? "Ik denk eerder dat men toen kerkelijk onder de kerk van Randwijk viel. Mogelijk dat er wel in Lakemond is gedoopt bij de mensen thuis. Immers, de wegen waren toen niet in een al te beste staat. Bij slecht begaanbare wegen kwam de kerk in de persoon van de predikant met een of meerdere ambtsdragers en mogelijk een enkel kerklid naar het huis van de dopeling." (aldus Egbert van de Haar, Tiel)

- Nadere informatie over de geschiedenis van Lakemond door voornoemde Egbert van de Haar (iets naar onderen scrollen op de pagina).

Natuur en recreatie
- Het wiel (= overstromingsrestant na dijkdoorbraak) de Thomaswaai, gelegen W van het Lingekanaal, N van de Randwijkse Rijndijk, is ontstaan door een doorbraak van de dijk bij Lakemond in december 1770.
- Kaart streefbeeld Thomaswaai.
- Naast de Thomaswaai ligt de beduidend kleinere Oude Waai.
- Kaart streefbeeld Oude Waai.

Links
- Dorpsraad Randwijk, Indoornik en Lakemond.

Foto's
- fotoserie van Lakemond van fotograaf Martin Stevens.