Kommerzijl

Status
Kommerzijl is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Zuidhorn. T/m 1989 deels gemeente Oldehove, deels gemeente Grijpskerk (de Kommerzijlsterrijt vormde hier de grens tussen de beide gemeenten). Deze delen zijn nog herkenbaar aan het feit dat ze beide een eigen postcode hebben.

Naam
Uitspraak
Kommerziel.
Oudere schrijfwijzen
Kommerszijl, 1602 Kummerzijll, 1634 Upslachster syl, ca. 1725 op Slachster en Kommer Zylen.
Naamsverklaring
- De zijl 'uitwateringssluis' is omstreeks 1600 in de Riet gelegd. De sluis werd eerst Opslachterzijl genoemd, naar de schans de Opslach of Upslachte, die gelegen was aan de slachte 'dijk' om de Ruigewaard. Sommigen menen dat de sluis regelmatig vernieuwd moest worden en dus veel kommer 'leed, verdriet, armoede' veroorzaakte. Eerder schuilt in deze naam de Friese persoonsnaam Kommer, vergelijk het nabijgelegen Pieterzijl. (1)
- Volgens een visie op de site van RTV Noord zou het eerste deel van de naam zijn genoemd naar de kom van de haven alhier.
- Op Wikipedia worden alleen de 'kommer en kwel'-versie en de kom (haven) genoemd als mogelijke verklaringen, terwijl kennelijk de persoonsnaam Kommer het meest plausibel is.

Ligging
Kommerzijl ligt ZW van Oldehove, NO van Grijpskerk. Het dorp ligt aan het Kommerzijlsterdiep en de Kommerzijlsterrijt, die uitmondt in het Reitdiep.

Statistische gegevens
- In 1840 had Kommerzijl 46 huizen met 319 inwoners, waarvan 30/224 (= huizen/inwoners) onder de gemeente Oldehove en 16/95 onder de gemeente Grijpskerk.
- Tegenwoordig heeft Kommerzijl ca. 250 huizen met ca. 600 inwoners.

Geschiedenis
Vroeger heeft op deze strategische plaats een schans gelegen, die in de 16e eeuw werd gebouwd om het achterland te beschermen tegen vijandelijke troepen. Het dorp Kommerzijl is hier ontstaan na de afbraak van de schans rond 1600. Kommerzijl komt voor het eerst in stukken voor in het jaar 1602, als Kummerzijll. In 2002 heeft Kommerzijl daarom het 400-jarig bestaan gevierd. Ter gelegenheid daarvan heeft Kommerzijl ook een dorpswapen gekregen, waarin de schans en de zijl (zie bij Naam) zijn verwerkt.

Bezienswaardigheden
- De gereformeerde kerk dateert uit 1913.
- Kommerzijl heeft 4 rijksmonumenten.

Jaarlijkse evenementen
- Het Ruigelandfestival (begin juni) is een familiefestival op het NAM-terrein W van Kommerzijl.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Kommerzijl (online te boeken).

Links
- Site over Kommerzijl met o.a. lokale links en veel oude en recente foto's.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Kommerzijl.
- Kommerzijl op Wikipedia.
- 's Avonds van 19 tot 22 uur kunt u luisteren naar Zwartegat FM, het radiostation van Kommerzijl.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)