Kelmond

Status
- Kelmond is een buurtschap in de provincie Limburg, in de regio's Heuvelland en Westelijke Mijnstreek, gemeente Beek.
- De buurtschap Kelmond valt onder het dorp Geverik, maar voor de postadressen en de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) liggen beide, omdat ze geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek hebben, ´in´ Beek.

Naam
In het Limburgs
Kelment.
Oudere vermeldingen
1444 Calmont, 1687 Kelmont.
Naamsverklaring
Ontstaan uit het Romaanse calvum montem ‘kale berg’. Vergelijk Colmont.(1)

Ligging
De buurtschap Kelmond ligt NO van Maastricht-Aachen Airport, Z van Beek, O van Geverik.

Statistische gegevens
- In 1840 omvatte de buurtschap Kelmond 36 huizen met 191 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Kelmond ca. 60 huizen met ca. 160 inwoners.

Geschiedenis
Archeologische vondsten bij Kelmond
De recente zogenaamde Beekerveldopgraving, vernoemd naar het gelijknamige pad bij Kelmond, wees uit dat Beek wel eens het oudste dorp van Nederland zou kunnen zijn. Of preciezer: de oudste ommuurde nederzetting van Nederland. De bandkeramische opgraving stamt uit ongeveer vijfduizend jaar voor Christus. De gemeente Beek gaat bekijken wat zij er in toeristisch opzicht mee kan doen. Men denkt bijvoorbeeld aan een speciale wandeling of tijdvensters in de buurt van de opgraving. Ook wil de gemeente Beek met de gemeente Stein bekijken wat de twee gemeenten samen zouden kunnen doen aan de presentatie van hun gezamenlijk bandkeramisch verleden. Van de archeologische vondsten bij Kelmond is een verslag en videodocumentaire gemaakt.

Bezienswaardigheden
- Het Mariakapelletje uit 1903 op de splitsing Kelmonderstraat / Kelmonderhofweg is de opvolger van een wegkruis en een later houten kapelletje. Het kapelletje is in 1995 gerestaureerd. Jaarlijks in december wordt de kapel ingericht als kerststal.

- Hoeve Kelmonderhof (Kelmonderhofweg 47) is een rijksmonument (tevens het enige rijksmonument van Kelmond). Opgetrokken om een binnenplaats uit baksteen met banden van mergel en tussendorpelkozijnen van Naamse steen. Lage poortvleugel, waarvan de hogere ingangspartij een door schoudergevels afgesloten zadeldak heeft. Ankers en gevelsteen anno 1618. Windvaan. In de schuur bevindt zich een windvaan met het jaartal 1616. Het pand is in gebruik als (gay)sauna.

Natuur en recreatie
Kelmonderbos
In het door Natuurmonumenten beheerde Kelmonderbos (23 hectare) NW van Kelmond, kunt u vrij wandelen op de wegen en paden, van zonsopgang tot zonsondergang. Honden zijn niet toegestaan. Het Kelmonderbos is een hellingbos. Hier voeden talrijke bronnetjes een stroompje dat allengs groter wordt en rustig richting Beek kabbelt. Aan deze beek ontleent Beek zijn naam. Verder is er een grote rijkdom aan planten en dieren te vinden.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)