Kamerik

Status
- Kamerik is een dorp in de gemeente Woerden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1988.
- Wapen van de voormalige gemeente Kamerik.
- De gemeente Kamerik is per 8-9-1857 ontstaan uit een samenvoeging van de gemeenten Kamerik Houtdijken, Kamerik Mijzijde, 's-Gravensloot en Teckop. Voor nadere toelichting zie bij Geschiedenis.
- De gemeente Kamerik omvatte naast het gelijknamige dorp verder nog het dorp Kanis en een deel van het dorp Woerdense Verlaat.

Naam
Oudere vermeldingen
1131 Kamerka, 1217 Kamerick, 1314 Camericken, 1840 Kamerijk.
Naamsverklaring
- Vernoemd naar Kamerijk, de Middelnederlandse benaming voor Cambrai in Frankrijk, in de middeleeuwen een belangrijke bisschopszetel. (1)
- Een andere, kennelijk onjuiste verklaring wijst op een relatie tussen de naam Kamerik en het Friese Hemrik.

Ligging
- Kamerik ligt N van Woerden.
- Het gebied van Kamerik wordt doorsneden door de 8 kilometer lange Kamerikse Wetering, die vrijwel exact in noord-zuidelijke richting is gegraven.

Statistische gegevens
- In 1840 was er nog sprake van de gemeente Kamerik-Houtdijken met 103 huizen en 620 inwoners, verdeeld in dorp Kamerik (ged.) 27/171 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Oud-Kamerik 32/206, Kleinen-Houtdijk 11/81 en Grooten-Houtdijk 33/162, en de gemeente Kamerik-Mijzijde met 67/417, verdeeld in dorp Kamerik (ged.) 57/352 en 'verspreide woningen' 10/65. Het dorp Kanis bestond toen nog niet.
- Tegenwoordig heeft Kamerik ca. 1.500 huizen met ca. 3.800 inwoners, inclusief het dorp Kanis, dat voor de postadressen ook 'in' Kamerik ligt.

Geschiedenis
De eerste bekende bewoning van het hooggelegen gedeelte van het veengebied waarin Kamerik zich bevindt, dateert uit de 10e eeuw. In die tijd liet de bisschop van Utrecht deze veengronden ontginnen.

Op de plaats van de huidige hervormde kerk heeft waarschijnlijk in de 10e eeuw al een kerk gestaan. De vondst van een aantal tufstenen doodkisten wijst daarop.

Kamerik is sinds de jaren vijftig van de 20e eeuw fors gegroeid. De eerste nieuwe huizen zijn vooral ten oosten van de Wetering gebouwd. Hier ontstonden de naar burgemeesters en bomen genoemde straten. Vanaf het einde van de jaren zestig is ten westen van de oude dorpskern gebouwd. De namen van deze nieuwe straten passen in het thema platteland en boerderij. Enkele voorbeelden zijn: de Hild, de Deel, Overstek en Voorhuis. In de jaren tachtig is de nieuwe wijk Mijzijde gebouwd, waarin de namen aan de waterschapswereld zijn ontleend, zoals Keur, Boezem, Verlaat en Molentocht.

De gemeente Kamerik is ontstaan in 1811, in de Franse tijd, uit de voormalige ambachtsheerlijkheden Kamerik en de Houtdijken, Kamerik-Mijzijde en 's-Gravesloot. Deze gemeente bleef bestaan na het herstel van de Nederlandse onafhankelijkheid in 1813. In 1817 is deze echter weer gesplitst in de gemeenten Kamerik-Houtdijken, Kamerik-Mijzijde en 's-Gravesloot. In de tijd van de splitsing werd het onderwijs wel door de gemeenten gezamenlijk verzorgd en betaalden de gemeenten ook gezamenlijk het salaris van de koster. In 1857 zijn de gemeenten Kamerik-Houtdijken, Kamerik-Mijzijde en 's-Gravesloot, samen met Teckop tot de nieuwe gemeente Kamerik samengevoegd. (2)

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Kamerik, kunt u terecht bij Stichts-Hollandse Historische Vereniging SHHV.

Bezienswaardigheden
- Kamerik heeft 22 rijksmonumenten.
- Kamerik had oorspronkelijk alleen lintbebouwing aan weerszijden van de Kamerikse Wetering. Deze oorspronkelijke bebouwing is inmiddels beschermd dorpsgezicht.
- De huidige hervormde kerk is rond 1855 gebouwd, als opvolger van de oorspronkelijke 15e-eeuwse kerk, die bouwvallig was geworden. Alleen de toren van deze aan Sint Hippolytus gewijde kerk, die na de Reformatie bij de protestanten in gebruik is gekomen, is blijven staan. In 1855 is een nieuwe katholieke Sint Hippolytuskerk gebouwd in het N van Kamerik gelegen dorpje Kanis, dat daaraan haar ontstaan heeft te danken.

Landschap, natuur en recreatie
- Sporen in het landschap bij Kamerik.
- Bezoekerscentrum Oortjespad.
- De komende jaren wordt de Kamerikse Wetering uitgebaggerd. Daar komt nogal wat bij kijken. De details kunt u lezen onder de link. Eind 2010 is de beschoeiing van de wetering vernieuwd. Dat is grotendeels onderwater gebeurd om het beeld van de wetering zo veel mogelijk intact te laten.
- NO van Kamerik loopt de Hollandse Kade (in het verlengde van de Spruitweg). Niet te verwarren met de nabijgelegen Hollandsekade W van Woerdense Verlaat. Schrijver Koos van Zomeren heeft veel over (zijn wandelingen langs) deze Hollandse Kade geschreven. Twee wandelroutes voeren hier langs: NS Wandelroute Hollandse Kade van Woerden naar Breukelen en de Trouw wandeling van Woerden naar Vleuten.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Kamerik (online te boeken).

Links
- Dorpsplatform Kamerik.
- Woerden linkspagina met honderden lokale links van de kernen in deze gemeente. In de rechterkolom vindt u een aparte linkspagina voor Kamerik en Kanis. Ook veel fotoalbums (ook van Kamerik en Kanis) met oude ansichtkaarten van de plaatsen in deze gemeente (klik op een ansichtkaart bovenaan de pagina).

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Wikipedia,
   x
   , (2011)