Huizen

Huizen

Onderdelen

lokatie

samenvatting:

Status
- Huizen is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streken 't Gooi en Gooi en Vechtstreek.
- Wapen van de gemeente Huizen.
- Onder het dorp Huizen valt ook de buurtschap Huizerhoogt, het grootste deel van de buurtschap Crailo en een deel van de buurtschap Bikbergen.
- Foto's van de plaats- en wijknaamborden in de gemeente Huizen.

Naam
Oudere vermeldingen
1381-1382 Husen, 1382 Huyssem, 1396 Husen, 1404 Huzen, 1406 Huessen.
Naamsverklaring
Verklaard als samenstelling van huis en heem, maar waarschijnlijk meervoudsvorm van hus 'huis'. De vorm Huyssem is vermoedelijk een hypercorrecte spelling (vergelijk Bussum).(1)

Ligging
Huizen ligt NO van Bussum, N van Blaricum en grenst in het W (via het buitengebied) aan de A1, in het O aan de A27 en in het N aan het Gooimeer.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Huizen, die slechts het dorp omvatte, 271 huizen met 2.478 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Huizen ca. 17.000 huizen met ca. 42.000 inwoners.

Geschiedenis
Huizen staat bekend als voormalig vissersdorp, hoewel pas aan het eind van de 17e eeuw de visserij een van de hoofdmiddelen van bestaan werd. Daarvóór waren vooral landbouw en huisnijverheid een belangrijke levensbron. Hoewel het gemeentewapen van Huizen, een melkmeisje, verwijst naar veeteelt, was er geen sprake van grootschalige veeteelt. De arme zandgronden van het het Gooi hadden veel bemesting nodig en vooral de uitwerpselen van de koeien en schapen werden als mest gebruikt. Er was gemeenschappelijk gebruik van heiden en weiden, de zogenaamde meentgronden.

Visserij en kaashandel
De visserij beleefde zijn bloei in de 19e eeuw, vooral ook nadat in 1854 eindelijk een haven in gebruik kon worden genomen. Ongeveer 190 botters hadden Huizen als thuishaven. De Huizers visten op de Zuiderzee en de Noordzee. De visserij maakte ook een bloeiende visindustrie mogelijk; in het dorp Huizen stonden 18 grote visrokerijen die vooral haring tot bokking verwerkten. Deze bokking werd vooral geëxporteerd naar Duitsland. Door de omvang van de visverwerking, het grote aantal visventers en de aanverwante industrie zoals scheepswerven en mandenmakers, was Huizen in de 19e eeuw een van de belangrijkste visserijplaatsen rond de Zuiderzee. Aan het begin van de 20e eeuw was de visserij al behoorlijk minder. De aanleg van de Afsluitdijk, die in 1932 gereed kwam, gaf de genadeklap. Hierna had Huizen het moeilijk en zag het vooral toekomst in de kaashandel. Er is nog steeds een groot aantal kaasverwerkende bedrijven te vinden, hoofdzakelijk in de exportsector.
- Aan de Havenstraat 81 bevindt zich nog een rijksmonumentale voormalige visrokerij uit 1859 (thans restaurant en tentoonstellingsruimte).

Huizen is de snelstgroeiende gemeente van het Gooi, met ook de snelstgroeiende bedrijvigheid. In 1967 is Huizen aangewezen als groeikern voor 't Gooi. Kort daarna is de wijk Oostermeent gebouwd. Andere groeikern-wijken zijn o.a. Byvanck en het Vierde Kwadrant(2).

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Huizen, kunt u terecht bij Historische Kring Huizen.

Bezienswaardigheden
- Huizen heeft 39 rijksmonumenten.
- Oude Kerk.
- Nieuwe kerk.
- Overzicht van alle kerken in Huizen.
- Zendantennes.
Zie ook bij Bikbergen en Crailo.
- Oude Algemene Begraafplaats.

Musea
- Huizer Museum Het Schoutenhuis.

Jaarlijkse evenementen
- Oostermeent Triathlon (op een zaterdag in juni).

Natuur en recreatie
- Openluchtzwembad De Sijsjesberg.
- Jachthavens.
- Huizen beschikt over een strand van waaruit o.a. (vanwege de vergaande ondiepte) goed gesurft kan worden.
- Sinds 2008 heeft Huizen weer een botterwerf, waar eigenaren van botters en klassieke schepen onderhoud aan hun schip kunnen plegen.
- Tafelbergheide.
- Ericaterrein.
- Huizer Eng.
- De landgoederen en natuurgebieden Bikbergen, Nieuw Bussumerheide, Limitische Heide, Oud Bussem (met het complex van de Melkerij Oud Bussem), Luchtkasteel, Vliegheide en IJzeren Veld liggen rond de buurtschap Bikbergen en worden daarom aldaar beschreven.