Horstermeer

Horstermeer

lokatie

samenvatting:

Status
- Horstermeer is een buurtschap in de provincie Noord-Holland, in de regio Gooi en Vechtstreek, gemeente Wijdemeren. T/m 2000 gemeente Nederhorst den Berg.
- De buurtschap Horstermeer valt onder het dorp Nederhorst den Berg.
- Horstermeer staat als buurtschap in de provincie-atlas Noord-Holland (1) en is ook geografisch gezien een los van de kern Nederhorst den Berg gelegen plaats, maar heeft desondanks geen eigen plaatsnaamborden. Horstermeer heeft komborden genaamd Nederhorst den Berg. Ook het forse (onbewoonde) buitengebied buiten het bebouwingslint wordt, gezien de bebording ter plekke, kennelijk tot de bebouwde kom van Nederhorst den Berg gerekend.

Naam
Oudere vermeldingen
1639 Horster Meer.
Naamsverklaring
Betekent meer bij Horst 'begroeide hoogte of verheffing'. Dit thans ingepolderde water houdt mogelijk verband met het al in de 9e eeuw genoemde Uueromeri 'Overmeer' of 'Overmeerse meer', zoals men zich in de 20e eeuw nog bewust was(2).

Ligging
Horstermeer ligt ZO van Nederhorst den Berg, in de Horstermeerpolder.

Statistische gegevens
De buurtschap Horstermeer heeft ca. 300 huizen met ca. 800 inwoners. De Horstermeerpolder heeft een opperlakte van 620 hectare.

Geschiedenis
- Geschiedenis van Horstermeer als meer, polder en buurtschap. Het Horstermeer is in 1882 voor de 2e keer drooggelegd waarna het gebied kon worden ontgonnen. De buurtschap heeft daarom in 2007 het 125-jarig bestaan gevierd.

Recente ontwikkelingen
Waterberging in twee natte natuurgebieden in de Horstermeerpolder
De provincie Noord-Holland heeft besloten om in de Horstermeerpolder twee "natte natuurgebieden" aan te leggen. In deze gebieden wordt water opgeslagen om verdroging en wateroverlast in de Horstermeerpolder, de Ankeveense en Kortenhoefse polders te voorkomen. Voor de aanleg van de natuurgebieden koopt de provincie landbouwgronden aan.

Gedeputeerde Staten heeft het besluit genomen op grond van een plan van een adviescommissie waarin vertegenwoordigers van gemeente, landbouwers, waterschap, natuurorganisaties en ondernemers zitten. "We hebben dit plan op enkele punten aangepast: het oppervlak van de natuurgebieden is verkleind en de afstand tussen bebouwing en nieuwe natte natuur is vergroot”, aldus gedeputeerde Rinske Kruisinga. Hiermee wil de provincie eventuele overlast van muggen en knutten voor omwonenden zoveel mogelijk beperken.

De twee natte natuurgebieden, waar rietland afgewisseld is met water en natte graslanden, krijgen een oppervlak van in totaal 210 hectare. De gebieden komen aan de noord- en zuidrand van de Horstermeerpolder te liggen. De provincie wil rond de natuurgebieden ook fiets- of wandelpaden aanleggen. Het centrum van de Horstermeerpolder behoudt het huidige karakter met woningen en bedrijven. (bron: Provincie Noord-Holland, 11-2-2009)

In en direct grenzend aan de Horstermeerpolder liggen opgaven voor nieuwe natuur in het kader van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), waterberging in het kader van het Nationaal bestuursakkoord Water (NBW), verdrogingsbestrijding in het kader van het Top-lijstgebied Oostelijke Vechtplassen, waterkwaliteitsverbetering vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW) en bescherming van internationaal waardevolle natuur in het kader van Natura 2000. Deze diversiteit aan opgaven is realiseerbaar door het slim combineren van functies, wat ook past in de integrale gebiedsontwikkeling die de Nota Ruimte voorschrijft.

Concreet worden in de Horstermeerpolder de volgende doelen nagestreefd:
• 250 hectare nieuwe natuur (totaal 320 ha natuur, met circa 244 hectare rietland en open water en 76 hectarebloemrijk grasland);
• vermindering van de inlaatbehoefte van gebiedsvreemd water van 30 duizend naar
17,5 duizend kubieke meter per dag en daarmee een verbetering van de waterkwaliteit;
• realisatie van 834.000 kubieke meter bergingscapaciteit;
• bijdragen aan de verbetering van de abiotische randvoorwaarden van Natura 2000-
gebied Oostelijke vechtplassen.

De laaggelegen Horstermeerpolder veroorzaakt wegzijging van water uit het omliggende Natura 2000-gebied dat moet worden aangevuld met boezemwater van mindere kwaliteit (troebelheid en voedselrijkdom van het oppervlaktewater). Vernatting van het noordelijk deel van de Horstermeerpolder heeft een positief effect op waterkwaliteit en natuur in aangrenzend Natura 2000-gebied en daarmee op de ontwikkelingsmogelijkheden van deze habitattypen. (bron: Ministerie van LNV, 8-6-2009)

Protesten inwoners Horstermeerpolder
De inwoners van Horstermeer zijn het niet eens met de plannen voor de "nieuwe natuur" en hebben als protestactie in februari 2010 de Republiek Horstermeerpolder uitgeroepen. De nieuwe republiek heeft al een eigen vlag, een volkslied en een DrogeGrondWet. De inwoners vrezen schade aan hun huizen en bedrijven door verzakkingen* en overlast door ongedierte. De inrichting en de bodembouw van de Horstermeerpolder zouden niet geschikt zijn voor zoveel waterberging. Met prikkeldraad, een wachthuisje en een slagboom op de Middenweg hebben de inwoners in februari 2010 aandacht gevraagd voor hun standpunten. Zie krantenartikel over de Republiek Horstermeerpolder.
* Volgens het waterschap heeft een bouwkundig rapport echter niet aangetoond dat de schade aan gebouwen veroorzaakt wordt door vernatting van het gebied. Ook een droge zomer, in combinatie met fundering die in een kleihoudende ondergrond is aangelegd, kan volgens het waterschap aanleiding geven tot scheurvorming.
- In mei 2010 hebben de inwoners van Horstermeer uit protest een stuwdam verwijderd.
- Bemiddelingsvoorstel gemeente Wijdemeren d.d. 28-5-2010.
- 'Staakt het vuren' (convenant) Horstermeer met waterschap en provincie d.d. 1-6-2010.
- Voor actuele ontwikkelingen op dit gebied zie ook de weblogs en videoreportages hieronder bij 'Links'.

Natuur en recreatie
Slechtvalk
Met een beetje geluk kunt u in de Horstermeerpolder de slechtvalk aan het werk zien. De slechtvalk (Falco peregrinus) behoort tot de grootste valken. De prooi wordt in een snelle duikvlucht (tot 349 km/u!) geslagen en is meestal op slag dood. De prooien zijn meestal vogels (duiven, eenden, enz.), maar soms worden ook andere dieren (die op de grond leven) gegrepen. De slechtvalk komt in ons land schaars voor: momenteel zijn er slechts ca. 60 broedparen, maar in 1990 was dat er nog maar 1 dus het gaat weer geleidelijk de goede kant op. Nadere informatie over de slechtvalk.

Foto's
- Fotoreportage (123 foto's) van de buurtschap Horstermeer van fotograaf Martin Stevens (hieronder ziet u er 6 van). Op een van de foto's in de serie ziet u een rode deur in een weiland. Die deur geeft toegang tot een atoombunker; een compleet commandocentrum waar de regering en de krijgsmacht zich kunnen terugtrekken in geval van een atoomaanval.

Links
- Bewonersvereniging Horstermeerpolder.
- Weblog Bewonersvereniging Horstermeerpolder.
- Weblog Republiek Horstermeerpolder.
- Dossier Horstermeer op de Wijdemeerse Webkrant.
- Dossier Horstermeerpolder op de site van Natuurmonumenten. Beschrijving Horstermeerpolder en laatste nieuws op de site van Natuurmonumenten.
- Videoreportages over de recente ontwikkelingen in de Horstermeerpolder.