Hoogerheide

Status
- Hoogerheide is een dorp in de gemeente Woensdrecht. T/m 1817 gemeente Ossendrecht.
- Onder het dorp Hoogerheide valt ook de buurtschap Korteven.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1319 die hoeghe heide, 1434 opte Hoege Heyde, 1502 Hoegherheyde.
Naamsverklaring
Letterlijk; op de hoge heide, waarbij de toevoeging hoog de plaats onderscheidde van het verderop gelegen Nederheide (1). Voor alle duidelijkheid: hiermee wordt een voormalige plaats Nederheide bedoeld die in de buurt van Hoogerheide lag, en niet het huidige Nederheide W van Schijf.

Ligging
Hoogerheide ligt 6 km Z van Bergen op Zoom, 1 km O van Woensdrecht, W van Huijbergen, N van Ossendrecht.

Statistische gegevens
- In 1840 had Hoogerheide 44 huizen met 235 inwoners.
- Tegenwoordig omvat Hoogerheide ca. 3.500 huizen met ca. 9.000 inwoners.

Geschiedenis
“Op het einde van de 17e eeuw werd in het gehucht Hoogerheide een kerkje geopend voor de daar wonende katholieken en voor die in Woensdrecht en Ossendrecht. Deze telde nog in het midden der 19e eeuw hare meeste onderhoorigen binnen de oude heerlijkheid Woensdrecht: 770 zielen tegen 235 in het eigenlijke Hoogerheide op 1 januari 1841” (25).

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Hoogerheide, kunt u terecht bij Heemkundekring Het Zuidkwartier.

Recente ontwikkelingen
Randweg N289
Na vele jaren van plannen maken is in 2009 de Randweg N289 om Hoogerheide aangelegd. De randweg ontlast de dorpskom van Hoogerheide, die zwaar werd belast door sluipverkeer en verkeer voor de vliegbasis, Fokker en bedrijventerrein De Kooi. Veel doorgaand auto- en vrachtverkeer zorgde voor overlast voor omwonenden, fietsers en overstekende voetgangers. Regelmatig was er sprake van filevorming en omliggende bedrijven waren niet goed bereikbaar. De aanleg van de randweg lost dit probleem voor langere tijd op.

Rotondes, kruisingen en fietspaden
Bij de Scheldeweg is een turborotonde gekomen, die de doorstroming tijdens de spits verbetert. Fietsers en lokaal verkeer steken nu over via de ongelijkvloerse kruising met de Antwerpsestraatweg. De kruising Doelstraat/Zandfort is verkleind en overzichtelijker geworden. De gelijkvloerse noordelijke kruising met de Aviolandalaan heeft verkeerslichten gekregen en oversteekvoorzieningen voor fietsers en voetgangers. Er is een aansluiting gekomen met de Huijbergseweg, de Kooiweg en de Putseweg in de vorm van enkelstrooks rotondes. Voor fietsers zijn fietspaden om de rotondes heen aangelegd. De Schreidreef, de Groene Papegaai, Wouwbaan en Oude stee zijn afgesloten voor doorgaand verkeer.

Bijzondere bunkers
Militair erfgoed is de benaming voor kastelen, forten en vestingsteden. Ook de bunkers bij Woensdrecht behoren tot deze categorie. De bunkers zijn gebouwd in 1942, en gemaakt van steen. Dat is bijzonder, omdat de meeste bunkers volledig uit beton bestaan. Deze gebouwen zijn de stille getuigen van een bewogen stuk geschiedenis, en daarom blijven ze behouden. Ze zijn opgenomen in de geluidswallen naast de weg. Daarmee breekt een volgende levensfase aan voor de bunkers. De gemeente Woensdrecht gaat zich beramen over een nieuwe inrichting en bestemming.

Natuurcompensatie
De randweg gaat door natuurgebied 'de Kooi'. Om de natuur te compenseren die verloren gaat, wordt gewerkt aan 11 ha nieuwe natuur met veel aandacht voor beschermde diersoorten en hun leefgebied.
Beschermde dieren
In de ecozone tussen Kooiweg en Wouwbaan huizen diverse beschermde soorten vogels, vleermuizen en amfibieën. Het natuurlijk leefgebied van deze soorten wordt groter en beter, met speciale aandacht voor de kwetsbare amfibieën. Onder de randweg en bij de vliegbasis komen een aantal ecopassages waar de dieren zich veilig naar de andere kant kunnen verplaatsen. Langs het tracé leiden rasters de dieren in de juiste richting.
Verleggen van de Kooisloot
Beschermde diersoorten gedijen het best in een afwisselend gebied van natte en droge graslanden. Daarvoor wordt de Kooisloot gedeeltelijk verlegd. Zo ontstaat een prima klimaat voor waterminnende planten. En niet te vergeten: een natuurlijke schaatsbaan in de winter.
Nieuwe vliegroute voor de vleermuis
Vleermuizen hebben vaste vliegroutes tussen hun nest en jachtgebieden. Deze leveren beschutting en helpen ze de weg te vinden. De randweg doorkruist de beplanting die nu de coördinatiepunten vormen voor de vleermuizen. Daarom komen op verschillende plaatsen vleermuisoversteekplaatsen (hop-over) in de vorm van nieuw aangeplante grote bomen.
Grazende rode Lakenvelders
Graslanden vol bloemen en kruidachtige planten zijn ideaal voor insecten, vleermuizen en vogels. Om deze graslanden zo te krijgen worden runderen ingezet die het gras kort houden. In dit geval zijn dat rode Lakenvelders die hier van oudsher voorkomen.

Actuele informatie over dit project vindt u op de speciale informatiepagina van de Provincie Noord-Brabant (wat ook de bron was voor de informatie hierboven).

Bezienswaardigheden
- Mariakapel.

Sport
Adrie van der Poel
Wielrenner Adrie van der Poel is geboren in Hoogerheide op 17 juni 1959. Thans woonachtig in Kapellen. Hij beëindigde op 20 februari 2000 zijn twintigjarige loopbaan met een afscheidswedstrijd in zijn geboorteplaats. Hij werd derde, na wereldkampioen Richard Groenendaal (“Ik ben blij dat Adrie is gestopt, want wat heeft hij ons hier weer pijn gedaan”) en Sven Nys. “Mooi symbolisch toch: de aflossing van de wacht. De oude man die de jongere garde ziet winnen”, aldus Van der Poel (856). Na afloop van de wedstrijd hing hij zijn bemodderde fiets letterlijk aan de wilgen, namelijk de wilgenmast van het gemeentehuis. Gezien zijn verdiensten voor de wielersport is hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Diverse mensen waren zodanig onder de indruk van de gelegenheidscross, dat zij het tot een vaste topcross op de internationale kalender willen verheffen. “Hier wordt een cross geboren”, aldus René Vermeiren, naast organisator van Loenhout ook voorzitter van de cyclocrosscommissie van de UCI. Ook Adrie van der Poel is er een voorstander van: “Als het moet, doe ik het zelf met een paar vrienden.” En Bertus Ars, voorzitter van het organisatiecomité van de gelegenheidscross, stelt: “De hele entourage is fantastisch. Dit is heel wat anders dan een criterium.” Voor nadere informatie zie de sites GP Adrie van der Poel en UCI Cyclo-Cross WK Hoogerheide 2009.

Fons van der Steeg
Sinds september 2000 is ook Fons van der Steeg een beroemde Hoogerheidse sportman. Op 5 september is hij namelijk het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk, een afstand van circa 40 kilometer, zwemmend overgestoken.

Jaarlijkse evenementen
- Ronde van Hoogerheide (wielrennen) op een zondag eind september.

Natuur en recreatie
- Kruidentuin 't Klokkebaaike van Dini Wolt is alleen op afspraak te bezoeken. Beukendreef 8, 4631 SG Hoogerheide. Tel. 0164-667500.
- Markt op het Sint Lucasplein, vrijdag 13-17 uur.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Hoogerheide en omgeving (online te boeken).

Links
- Hoogerheide linkspagina.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)