Hodenpijl

Status
- Hodenpijl is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de streek en gemeente Midden-Delfland. Het was een zelfstandige gemeente van 1-4-1817 (nadat het eerst in 1812 aan de gemeente Schipluiden was toegevoegd) t/m 31-8-1855. Per 1-9-1855 over naar gemeente Schipluiden, in 2004 over naar gemeente Midden-Delfland.
- Wapen van de voormalige gemeente Hodenpijl.
- De buurtschap Hodenpijl valt onder het dorp Schipluiden.

Naam
Oudere vermeldingen
Hodenpyl, 1260 Hodenpile, 1281-1284 Hodenpiil, 1316 Odenpijl.
Naamsverklaring
Betekenis onbekend. Het grondwoord stamt mogelijk van het Middelnederlandse pile (dat is ontstaan uit het Latijnse pilum) 'stapel, stapelplaats', maar gezien de spelling piil moeten we eerder denken aan het Middelnederlandse pyl 'gepunte paal, pijler' (Kiliaan pijle 'lignum acutum quod in terram aut in aquam defigitur'), ook 'schandpaal'. Misschien naar een grens- of schandpaal (vergelijk Friese Palen), of anders een benoeming naar de vorm (vergelijk Tempel, Tinte, Geer). Het eerste deel heeft mogelijk betrekking op een persoonsnaam Hode (zie Hoenkoop), met onduidelijke betekenis. Het Middelnederlandse hode betekent 'teelbal'. (1)

Ligging
De buurtschap Hodenpijl ligt direct ZW van Delft, Z van Den Hoorn, N van Schipluiden, rond de Rijksstraatweg, de Tramkade en de waterloop de Gaag, en grenst in het N aan de A4.

Statistische gegevens
- In 1840 had de polder en gemeente Hodenpijl, die slechts de buurtschap Hodenpijl omvatte, 24 huizen met 155 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Hodenpijl ca. 50 huizen  met ca. 130 inwoners.

Geschiedenis
In Hodenpijl bevond zich sinds de 13e eeuw een kasteel van de familie Hodenpijl. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten in 1351 en 1393 is het met de grond gelijk gemaakt en nooit meer herbouwd.

Bezienswaardigheden
- Buitenplaats Op Hodenpijl (Rijksstraatweg 20-22) dateert uit ca. 1634 en wordt anno 2010 in oude glorie hersteld.

- De voormalige RK kerk van Hodenpijl uit 1840 is een zogeheten waterstaatskerk, ontworpen door A. Rodenburg en zijn leerling G.R. Pelletier. De kerk deed als zodanig dienst tot 1963. Later waren er achtereenvolgens een uitgeverij in gevestigd en een magazijn van een groothandel in apotheek- en labaratoriumbenodigdheden. Sinds 2004 is de kerk verbouwd tot ontmoetingscentrum Op Hodenpijl.

- Achter de kerk vindt u de RK begraafplaats van de St. Jacobusparochie van Schipluiden, met een monumentaal priestergraf. Deze begraafplaats is nog altijd in gebruik.

- Naast de kerk bevindt zich de pastorie uit 1872.

- De huiskapel van de oudere pastorie de Herdershof is nog ouder en is al in 1720 gebouwd.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)