Harmelen
lokatie
Status
- Harmelen is een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Groene Hart, gemeente Woerden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.
- De toenmalige gemeente Harmelen is in 1857 vergroot met de gemeente Gerverscop, in 1954 met delen van de gemeenten Vleuten en Veldhuizen en in 1989 met een deel van de gemeente Linschoten.
- Onder het dorp Harmelen vallen ook de buurtschappen Breudijk, Harmelerwaard, Reijerscop, xxxx en xxxx.
- Wapen van de voormalige gemeente Harmelen.
Naam
Oudere schrijfwijzen
Ca. 1220 Harmalen, 1333 Heermalen, 1334 Heremael.
Naamsverklaring
Samenstelling van harja* dat is geworden tot heer 'leger' (vergelijk Heers) en het Germaanse maþla-* 'volksvergadering, plaats van rechtspraak', ook 'plaats van bijeenkomst, verzamelplaats'. De militaire naamgeving stamt vermoedelijk uit de periode 695-714 AD, toen de hofmeier Pepijn versterkingen aanlegde ter verdediging van het op de Friezen veroverde gebied. Ter plekke gevonden aardewerkscherven duiden op menselijke bewoning in de Karolingische periode. (1)
* Gereconstrueerde vorm.
Ligging
Harmelen ligt O van Woerden, W van Vleuten en De Meern, aan de rivier de Leidse Rijn en grenst in het Z aan de A12.
Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Harmelen 162 huizen met 1.185 inwoners, verdeeld in dorp Harmelen 91/668 (= huizen/inwoners), de buurtschappen Bijleveld 8/61, Harmelerwaard 8/40, Reijerscop (ged.) 5/31, Indijk 37/290 en Geestdorp (ged.) 3/18 en de polder Haanwijk 10/77.
- Tegenwoordig heeft Harmelen ca. 3.400 huizen met ca. 8.400 inwoners.
Geschiedenis
Treinramp
De meest dramatische dag in de historie van Harmelen is de treinramp op 8 januari 1962. Op die dag botsten de treinen uit Leeuwarden en Rotterdam in dichte mist op de (toen nog) gelijkvloerse kruising en vonden 93 mensen de dood. Het is het treinongeval met de meeste slachtoffers ooit in Nederland. Dit voorval is de directe aanleiding geweest voor de ontwikkeling van automatische treinbeïnvloeding (ATB). Pieter van Vollenhoven, oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, onthulde in januari 2012 het monument van kunstenaar Taeke de Jong ter nagedachtenis aan de slachtoffers.
Bedrijvigheid
Bedrijventerrein De Putkop huisvest vooral lokale en regionale bedrijven op het gebied van technische productie, transport en dienstverlening. In het buitengebied van Harmelen is sprake van veeteelt, fruitteelt en glastuinbouw.
Meer weten?
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Harmelen, kunt u terecht bij de projectgroep Harmelen van de Stichts-Hollandse Historische Vereniging.
Bezienswaardigheden
- Harmelen heeft 26 rijksmonumenten.
- Sint Bavokerk uit 1916 van architect Jan Stuyt.
- Hervormde kerk. Hervormde Gemeente Harmelen.
Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Harmelen (online te boeken).
- Hotels in Harmelen en omgeving (online te boeken).
Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Harmelen (online te bestellen).
Links
- Site van het Dorpsplatform Harmelen met o.a. geschiedenis van het dorp en haar buurtschappen, actualiteiten en lokale links.
- Woerden linkspagina met honderden lokale links van de kernen in deze gemeente. In de rechterkolom vindt u een aparte linkspagina voor Harmelen. Ook veel fotoalbums (ook van Harmelen) met oude ansichtkaarten van de plaatsen in deze gemeente (klik op een ansichtkaart bovenaan de pagina).
