Haren GR

Status
- Haren is een dorp en gemeente in de provincie Groningen, in de streek Hondsrug.
- De gemeente Haren omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Glimmen, Noordlaren en Onnen en de buurtschap Essen. Ook bij Harendermolen, Z van Glimmen, staat een wit plaatsnaambord, dus wordt kennelijk nog als buurtschap gezien. Verder beschouwt de provincie-atlas Groningen (1) Felland nog als buurtschap, hoewel dat al met Haren aaneen is gegroeid. Dilgt, N van Haren, wordt daar, evenals Hemmen, niet meer als buurtschap vermeld.
- De gemeente Haren is per 1-12-1914 een flink deel van haar grondgebied en inwoners kwijtgeraakt aan de gemeente Groningen. Het betrof 12.203 inwoners, waarin onder meer het dorp Helpman was gelegen. Verder zijn er in het verleden nog enkele kleine grenscorrecties geweest. Zie onderaan de pagina bij Overige kenmerken.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Haren.

Ligging
De gemeente Haren ligt direct ZO van de stad Groningen en grenst in het Z en W aan de provincie Drenthe.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Haren 457 huizen met 2.647 inwoners, verdeeld in de dorpen Haren 142/709 en Noordlaren 65/378 en de buurtschappen Onnen 46/264, Hemmen 22/149, Dilgt 13/39, Hoornschedijk 34/294, Essen 14/94, Helpman 44/220, Euvelgunne (ged.) 34/186, Glimmen 34/213, Groningerpunt 1/7 en Harendermolen 8/94.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Haren ca. 8.000 huizen met ca. 20.000 inwoners.

Recente ontwikkelingen
Bouwplannen Haren-Noord
De komende jaren zijn er bouwplannen voor het gebied Haren-Noord (rond Dilgt, Hemmen en Essen). Het (bewoners)comité Regio Groningen-Haren heeft een Groen-Blauw Structuurplan Haren-Noord (Word-document) opgesteld, om deze plannen zo goed mogelijk in het landschap in te passen.

Bezienswaardigheden
- Molen De Helper, genoemd naar de oorspronkelijke eigenaar waterschap Helpman, ligt aan het Paterswoldermeer, in de buurtschap Hoornsedijk (huisnr. 8). De molen dateert uit 1863 en is op zondagmiddagen te bezoeken. Nadere informatie over molen De Helper te Hoornsedijk / Haren.

Natuur en recreatie
- Hortus Haren.

Harener Wildernis
Het Groninger Landschap heeft in 2009 de Harener Wildernis hersteld; een natuurgebied O van Haren, rond de Waterhuizerweg (N860). Het gebied bestond oorspronkelijk uit afwisselend moerasbos, rietruigtes en natte graslanden en was in de loop van de tijd door vermesting en verdroging sterk achteruit gegaan. Het Groninger Landschap heeft in de zomer van 2009 voedselrijke grond verwijderd, petgaten gegraven en maatregelen genomen om het water in het gebied beter vast te houden. De Harener Wildernis herbergt een aantal bijzondere diersoorten waaronder de heikikker en de poelkikker. Maar de afgelopen decennia is het land gebruikt voor het houden van vee en is de grond sterk verdroogd. Daardoor is het leefgebied van veel bijzondere dier- en plantensoorten vrijwel verdwenen. Het Groninger Landschap probeert de verloren natuurwaarden te herstellen en de geïsoleerde leefgebieden van de overgebleven dieren- en plantenpopulaties met elkaar te verbinden. De bedoeling is dat er over enkele jaren, net als vroeger, een afwisselend laagveenlandschap ontstaat van open water, riet en ruigte en natte moerashooilanden. Precies wat veel kenmerkende laagveensoorten nodig hebben. (bron: Groninger Internet Courant)

Haren start nieuwe projecten voor herstel landschapselementen
In de gemeente Haren zijn veel hagen en houtwallen aanwezig. Deze kleine landschapselementen zijn erg kenmerkend voor het buitengebied. In 2006 is door Landschapsbeheer Groningen een inventarisatie naar hagen en houtwallen uitgevoerd. Uit deze inventarisatie blijkt dat van de circa 70 kilometer aan houtwal die hier rond 1850 voorkwam, in 2006 nog maar 1/3 aanwezig was. Om het landschap te behouden en te versterken, is het project 'Herstel kleine landschapselementen' in het leven geroepen. In dit project is het mogelijk voor particulieren om kosteloos een haag of houtwal te herstellen of aan te leggen. Doelstelling van het project is het herstellen van 1300 meter bestaande en 2000 meter nieuw aan te leggen houtwal. Ook moet er 300 meter meidoornhaag worden hersteld en 1000 meter opnieuw aangelegd. Naast de 'groene' landschapselementen zijn ook de 'natte' elementen kenmerkend in het landschap, zoals poelen, dobben en petgaten. Deze elementen hebben een belangrijke cultuurhistorische en natuurwaarde. Ze zijn een belangrijk leefgebied voor verschillende planten en dieren. Met het project 'Herstel van natte landschapselementen' wil de gemeente de poelen, dobben en petgaten op particuliere terreinen in het buitengebied herstellen en ook aanleggen. Voor nadere informatie zie de site van de gemeente Haren.

Links
- Officiële site van de gemeente Haren.

1. 1. Topografische Atlas Groningen,
   ANWB
   , (2004)