Haren GR

Status
- Haren is een dorp en gemeente in de provincie Groningen, in de streek Hondsrug.
- De gemeente Haren omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Glimmen, Noordlaren en Onnen en de buurtschappen Essen en Hoornsedijk. Ook bij Harendermolen, Z van Glimmen, staat een wit plaatsnaambord, dus wordt kennelijk nog als buurtschap gezien. Verder beschouwt de provincie-atlas Groningen (1) Felland nog als buurtschap, hoewel dat al met Haren aaneen is gegroeid. Dilgt, N van Haren, wordt daar, evenals Hemmen, niet meer als buurtschap vermeld.
- De gemeente Haren is per 1-12-1914 een flink deel van haar grondgebied en inwoners kwijtgeraakt aan de gemeente Groningen. Het betrof 12.203 inwoners, waarin onder meer het dorp Helpman was gelegen en delen van de buurtschappen Euvelgunne en Gideon. Verder zijn er in het verleden nog enkele kleine grenscorrecties geweest. Zie onderaan de pagina bij Overige kenmerken.
- Wapen van de gemeente Haren.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Haren.

Naam
In het Gronings
Hoarn.
Oudere vermeldingen
1249 kopie ca. 1789 Haren, 1323 Haren.
Naamsverklaring
Datief meervoud van har 'zandige heuvelrug' met de betekenis '(nederzetting) bij de zandige heuvelrug'.(2)

Ligging
De gemeente Haren ligt direct ZO van de stad Groningen en grenst in het Z en W aan de provincie Drenthe.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Haren 457 huizen met 2.647 inwoners, verdeeld in de dorpen Haren 142/709 (= huizen/inwoners) en Noordlaren 65/378 en de buurtschappen Onnen 46/264, Hemmen 22/149, Dilgt 13/39, Hoornschedijk 34/294, Essen 14/94, Helpman 44/220, Euvelgunne (ged.) 34/186, Glimmen 34/213, Groningerpunt 1/7 en Harendermolen 8/94.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Haren ca. 8.000 huizen met ca. 20.000 inwoners.

Recente ontwikkelingen
Bouwplannen Haren-Noord
De komende jaren zijn er bouwplannen voor het gebied Haren-Noord (rond Dilgt, Hemmen en Essen). Het (bewoners)comité Regio Groningen-Haren heeft een Groen-Blauw Structuurplan Haren-Noord (Word-document) opgesteld, om deze plannen zo goed mogelijk in het landschap in te passen.

Bezienswaardigheden
- Molen De Helper, genoemd naar de oorspronkelijke eigenaar waterschap Helpman, ligt aan het Paterswoldsemeer, in de buurtschap Hoornsedijk (huisnr. 8). De molen dateert uit 1863 en is op zondagmiddagen te bezoeken. Nadere informatie over molen De Helper te Hoornsedijk / Haren.
- Molen De hoop te Haren.

Natuur en recreatie
- Paterswoldsemeer.

- Hortus Haren.

- Harener Wildernis.

Haren start nieuwe projecten voor herstel landschapselementen
In de gemeente Haren zijn veel hagen en houtwallen aanwezig. Deze kleine landschapselementen zijn erg kenmerkend voor het buitengebied. In 2006 is door Landschapsbeheer Groningen een inventarisatie naar hagen en houtwallen uitgevoerd. Uit deze inventarisatie blijkt dat van de circa 70 kilometer aan houtwal die hier rond 1850 voorkwam, in 2006 nog maar 1/3 aanwezig was. Om het landschap te behouden en te versterken, is het project 'Herstel kleine landschapselementen' in het leven geroepen. In dit project is het mogelijk voor particulieren om kosteloos een haag of houtwal te herstellen of aan te leggen. Doelstelling van het project is het herstellen van 1300 meter bestaande en 2000 meter nieuw aan te leggen houtwal. Ook moet er 300 meter meidoornhaag worden hersteld en 1000 meter opnieuw aangelegd. Naast de 'groene' landschapselementen zijn ook de 'natte' elementen kenmerkend in het landschap, zoals poelen, dobben en petgaten. Deze elementen hebben een belangrijke cultuurhistorische en natuurwaarde. Ze zijn een belangrijk leefgebied voor verschillende planten en dieren. Met het project 'Herstel van natte landschapselementen' wil de gemeente de poelen, dobben en petgaten op particuliere terreinen in het buitengebied herstellen en ook aanleggen. Voor nadere informatie zie de site van de gemeente Haren.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Haren (online te boeken).
- Hotels in Haren en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Haren (online te bestellen).

Trivia
- De gemeente Haren heeft het 850-jarig 'bestaan' van het dorp Noordlaren in 2010 aangegrepen om in de hele gemeente een jaar lang feestelijke activiteiten te ontplooien. Zie verder de site Haren 850. Wetenswaard voor filatelisten is dat door het jaar heen 10 verschillende postzegels zijn uitgegeven (telkens in een velletje van 10 stuks), met verschillende objecten in de gemeente Haren. Eind 2010 is daarnaast een velletje verschenen waarin al deze 10 zegels zijn opgenomen. Zie verder de pagina postzegels Haren 850. Tevens is er t.g.v. dit jubileum een speciale betaal- en gedenkpenning uitgegeven, de Stater, die in 2010 een geldig betaalmiddel was in de gemeente Haren.

Links
- Officiële site van de gemeente Haren.

1. 1. Topografische Atlas Groningen,
   ANWB
   , (2004)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)