Gouda

Status
- Gouda is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Groene Hart.
- De gemeente Gouda is in 1870 vergroot met een deel van de gemeente Broek en in 1985 met delen van de gemeenten Gouderak en Haastrecht.
- De gemeenten Gouda en Waddinxveen gaan waarschijnlijk fuseren. Het beoogde jaar van realisatie van de fusie is 2014.
- Onder de stad Gouda valt ook de buurtschap Stolwijkersluis.
- Wapen van de gemeente Gouda.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Gouda.

Naam
Oudere vermeldingen
1143 Golda, 1345 Goude.
Naamsverklaring
Deze plaatsnaam werd vroeger verbonden met het Middelnederlandse goude = gouwe, benaming voor een water en de weg langs het water, maar gezien de oudste vorm beter te duiden als gold-a 'het goudkleurige water'. (1)

Ligging
Gouda ligt NO van Rotterdam, ZW van Woerden, ZO van Alphen aan den Rijn en grenst in het N aan de A12 en in het W aan de A20.

Statistische gegevens
- In 1840 had Gouda 2.593 huizen met 14.939 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Gouda ca. 30.000 huizen met ca. 71.000 inwoners.

Geschiedenis
De nederzetting Gouda is voortgekomen uit een versterking op de noordelijke oever van de Hollandse IJssel aan de monding van de Gouwe. Toenemde verlanding van de bovenmond van de IJssel maakte Gouda tot een aantrekkelijke vestigingsplaats voor schippers, handelaren en scheepstimmerlieden. Mede dankzij de binnenvaart over de Hollandse IJssel en de Gouwe groeide Gouda in de middeleeuwen uit tot een belangrijke stad. In 1272 kreeg Gouda stadsrechten en aan het eind van de middeleeuwen was zij uitgegroeid tot de vijfde stad van Holland.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Gouda, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Historische Vereniging die Goude.
- Historisch Platform Gouda.
- Goudse Canon: 40 vensters op de geschiedenis van Gouda.
- Gouda cultuurhistorisch portaal.
- Archeologische Vereniging Golda.

Bezienswaardigheden
- Het 15e-eeuwse stadhuis van Gouda (zie foto) is in 2012 leeg gekomen en wordt verhuurd aan de instantie die het beste plan voor herbestemming van het pand indient.
- Molen De Roode Leeuw.
- Molen 't Slot.
- Haastrechtse Molen.
- Mallemolen.

Recente ontwikkelingen
Westergouwe
W van Gouda, W van de Gouwe, op grondgebied van de huidige gemeente Gouda, liggen de buurtschappen Broek, Thuil en Broekhuizen. Dit anno 2010 nog groene gebied wordt tot 2024 grotendeels bebouwd met de nieuwe wijk Westergouwe (ca. 3.800 huizen). Het betreft het gebied W van de N207 (Kanaaldijk / Provincialeweg). De Oostpolder, O van deze weg, blijft een groen gebied, evenals het Waddinxveense natuurgebied 't Weegje NW van de Oostpolder.

Bezienswaardigheden
- De Sint Janskerk of Grote Kerk is o.a. beroemd vanwege de Goudse Glazen, een grote collectie gebrandschilderde ramen uit o.a. de 16e eeuw.
- Jeruzalemkapel.

Musea
- Kaas- en Ambachtenmuseum.
- Nationaal Farmaceutisch Museum De Moriaan.
- MuseumgoudA.
- Verzetsmuseum Zuid-Holland.

Eten en drinken
- Gouda staat bekend om zijn Goudse kaas, die in de zomer nog steeds verhandeld wordt op de donderdagse toeristische kaasmarkt. OVerige typisch Goudse producten zijn stroopwafels, kaarsen en pijpen.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Gouda (online te boeken).
- Hotels in Gouda en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gouda (online te bestellen).

Foto's
- Recente fotoreportage van Gouda van fotograaf Martin Stevens.

Links
- Officiële site van de gemeente Gouda.
- Stedenbouwkundig ontwerpbureau Posad wint prijsvraag herstructurering bedrijventerrein Goudse Poort (dec. 2009).
- Actieplan Gouda kan Groener (pdf) van Groen Links Gouda.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)