Glossary

In de geografie is het doorgaans zo dat een buurtschap tot dorp 'promoveert' zodra er een kerk komt. De plaats krijgt er sowieso al meer status door omdat het vanaf dan doorgaans een eigen parochie dan wel kerkelijke gemeente is. En de plaats groeit mede of vooral daardoor immers vaak uit tot een kern van grotere omvang met tevens nog andere voorzieningen (overigens zijn er ook dorpen zonder kerk, om het nog ingewikkelder te maken). Sommige buurtschappen-met-kerk worden echter nog steeds als buurtschap betiteld, bijvoorbeeld omdat zij ondanks de kerk nooit verder zijn uitgegroeid tot een dorpskern, en/of er nog immer sprake is van verspreide bebouwing, of omdat de inwoners om welke reden ook vinden dat ze in een buurtschap wonen en niet in een dorp. Dit is - in verhouding tot het totale aantal dorpen en buurtschappen in ons land - tamelijk uitzonderlijk (tot heden hebben wij er ca. 40 getraceerd, op een totaal van ca. 4.000 buurtschappen is dat dus 1 procent). Vandaar een overzicht van 'buurtschappen met (al dan niet nog in functie zijnde) kerk':
- Assel gem. Apeldoorn.
- Bareveld gem. Aa en Hunze.
- De Beek gem. Ermelo.
- Beemte gem. Apeldoorn.
- Berghuizen gem. De Wolden.
- Blijdenstein gem. De Wolden.
- Bontebrug gem. Oude IJsselstreek.
- Brigdamme gem. Middelburg.
- Cillaarshoek ged. gem. Strijen, ged. gem. Binnenmaas.
- Driedorp gem. Nijkerk.
- Duistervoorde gem. Voorst.
- Elshof gem. Olst-Wijhe.
- De Engel gem. Lisse.
- Etersheim gem. Zeevang.
- Fransum gem. Zuidhorn.
- Gasselterboerveen gem. Aa en Hunze.
- Greup ged. gem. Oud-Beijerland, ged. gem. Binnenmaas.
- Hantumerhoeke gem. Dongeradeel.
- Herike-Elsen gem. Hof van Twente.
- Hien gem. Neder-Betuwe.
- Huinen gem. Putten.
- Kievitswaard gem. Werkendam.
- Kijfhoek gem. Zwijndrecht (de kerk valt overigens onder de Hervormde Gemeente Heerjansdam).
- 't Kip gem. Berkelland.
- Langstraat gem. Oostflakkee.
- Lies / Liesbosch gem. Breda.
- Luchtenveld bij Drachten.
- De Meele gem. Dalfsen.
- Molenpolder bij Maarssen.
- Moorveld bij Geulle, gem. Meerssen. Bijzonder aan Moorveld is dat de kerk daar min of meer toevallig staat, in die zin dat deze niet expliciet voor Moorveld is bedoeld maar voor het hele gebied O van Geulle, incl. de overige buurtschappen aldaar. Daarom is de parochie ook niet Moorveld genoemd maar Waalsen.
- Rhederbrug gem. Bellingwedde.
- Schoor gem. Nederweert.
- Sellingerbeetse gem. Vlagtwedde.
- Stuivezand gem. Drimmelen.
- Twekkelo gem. Enschede en Hengelo.
- De Valk gem. Ede.
- Veldhoek bij Hengelo GL.
- Vierbannen gem. Werkendam.
- Vinkenbuurt bij Ommen.
- Vossenberg bij Elsendorp NB.
- Vrederust gem. Bergen op Zoom.
- Waal gem. Molenwaard.
- Weite gem. Vlagtwedde.
- Wenum gem. Apeldoorn.
- Wijthmen gem. Zwolle.
De grootste plaats met een kerk die nog steeds als buurtschap wordt betiteld, is Offenbeek (gem. Beesel) met bijna 5.000 inwoners... Dat is wel érg curieus.
Nog een bijzonder en volgens ons zelfs uniek geval is dat er een plaatsje-met-kerk is in ons land dat je, in tegenstelling tot de buurtschappen, zelfs niet meer een ´woonplaats´ kunt noemen, omdat er sinds kort niet meer gewoond mag worden. Het betreft het plaatsje Ruigoord.