» Elsen-Herike - dubbelbuurtschap
Elsen-Herike - dubbelbuurtschap
Posted on: di, 06/23/2009 - 18:09
Elsen-Herike - dubbelbuurtschap
Bij de lijst plaatsen in Overijssel valt me op dat Elsen en Herike niet worden genoemd. Tegenwoordig wordt de buurtschap door de gemeente vaak samen met Herike aangeduid als Elsen-Herike (de basisschool ter plaatse heet ook Elsherike).
Dubbelbuurtschappen komen vaker voor. Voorbeeld: Notter en Zuna worden vaak als Notter-Zuna aangeduid, Rectum en Ypelo vaak als Rectum-Ypelo.


Wij zijn gisteren, 16-1-2010, aanwezig geweest bij de onthulling van het eerste nieuwe buurtschapbord uit een te plaatsen reeks in de gemeente Hof van Twente. Deze buurtschap was de initiatiefnemer van dit project dus hier is het eerste bord geplaatst. Het is geworden: Herike-Elsen, naar ik aanneem omdat de buurtvereniging, diverse andere verenigingen (zoals de toneelvereniging) en site zo heten. Voor meer info zie http://www.herike-elsen.nl/. Maar ik zal uiteraard uw toelichting en nuances vermelden bij onze homepage Herike-Elsen.
Wat ik verder nog weet over Elsen en Herike:
Elsen hoorde vroeger onder het Richterambt Kedingen, Herike ook, maar met dit verschil:
Elsen hoorde onder de Rijssense kwartieren
Herike dus onder de Goorse.
In het oude Richterambt Kedingen had je de Goorse kwartieren en de Rijssense kwartieren.
Wat Schoolbuurt betreft, dat staat op veel kaarten vermeld als buurtschap.
Het heeft inderdaad een kleine kern met een school en een kerkje.
Toch, als je een inwoner van Schoolbuurt vraagt: Hoe heet de plaats/buurt waar je woont? zal geantwoord worden: Elsen!
Ik vroeg eens een inwoner: Wat is Schoolbuurt dan? En ik liet hem het plaatsje op de kaart zien. Hij had er nooit van gehoord!
Wij wonen niet ver van Elsen/Schoolbuurt/Herike, maar NIEMAND spreekt hier ooit over Schoolbuurt! Toch staat het ook op een ANWB Paddenstoel...
Bij raadpleging van oudere kaarten zie je dat ELSEN het 'moederdorp' is, dat bestaat uit een aantal vrij dicht op elkaar gebouwde boerderijen, vanuit Schoolbuurt richting Rijssen.
Doordat de kerk en de school van Elsen in het huidige Schoolbuurt staan, is daar een kerntje omheen ontstaan.
De naamgeving van het kerntje is dan ook heel duidelijk!
Omdat de school dus ook de kinderen uit de buurtschap Herike welkom heet, raken deze buurtschappen meer en meer vervlochten met elkaar.
In feite is Shoolbuurt in mijn visie een buurtje dat ontstaan is rond school/kerk (dependance van de kerk in Rijssen). Oorspronkelijk heet het gewoon Elsen. En onder die naam kennen de bewoners zelf ook de plaats.
Nog even over het genoemde richterambt Kedingen:
Kedingen was een richterambt dat later de gemeenten Goor, Markelo, Rijssen en Wierder omvatte.
De Goorse Kwartieren waren:
Goor
Herike
Markelo
Stokkum
De Rijssense Kwartieren:
Rijssen
Elsen
Enter
Ypelo
Rectum
Notter
Zuna
Wierden
Hoge Hexel
Verder is misschien nog interessant dat bij de indeling in gemeenten de Rijssense kwartieren de nieuwe gemeente Rijssen vormden, dus die was groter als later, toen de gemeente alleen de stad omvatte: ook Enter, Elsen, Rectum, Ypelo en Zuna vielen onder Rijssen.
In 1811 weden verschillende 'ambten' rond steden losgemaakt (denk aan Ambt Almelo, Ambt Hardenberg, Ambt Delden, Enschede/Lonneker) Deze steden raakte allen in na 1811 hun buitengebied kwijt. Dat Elsen bij de gemeente Rijssen hoorde zal ook de reden zijn dat het kerkelijk onder Rijssen valt denk ik... Elsen werd bij Markelo gevoegd, Enter, Ypelo, Rectum, Notter en Zuna bij de gemeente Wierden.
Dank voor uw reactie. Allereerst (ik moet dat nog als toelichting in de Legenda opnemen) heb ik ervoor gekozen om alleen alle dorpen, steden, gemeenten, streken en provincies een homepage te geven. Dus alleen die zie je in de plaatsenlijst. De buurtschappen hangen hiërarchisch gezien onder een dorp of stad, men is doorgaans ook gewend om (dankzij de dictatuur van het postcodeboek) te zeggen dat men "in" die stad of dorp woont (uitzonderingen die een eigen postcode hebben daargelaten). Bijv. iemand uit Elsen is gewend te zeggen dat hij "in" Markelo woont. Vandaar dat ik de buurtschappen een homepage geef onder het dorp of de stad waaronder zij vallen. Dus Elsen, Herike etc. krijgen een homepage onder Markelo. Mijn prioriteit tot heden lag bij het creëren van de ca. 3.000 homepages van de dorpen en steden, de homepages van de (ca. 4.000) buurtschappen volgen later in het jaar.
Dan over de naamgeving van Elsen en Herike als plaatsnamen. Tja dat is een dilemma:
- U spreekt over Elsen-Herike, de basisschool voor beide buurtschappen heet Elserike.
- In de provincie-atlas Overijssel 1:25.000 van ANWB en Topografische Dienst uit 2004 is zelfs sprake van een buurtschap Herike, een buurtschap Elsen én een buurtschap Schoolbuurt tussen deze twee in, waar 2 kerken(!) staan vermeld, waardoor je Schoolbuurt strikt genomen zelfs als dorp(je) zou kunnen zien (een van beide blijkt overigens tot de hervormde gemeente Rijssen te behoren om het nog ingewikkelder te maken...). En voor TNT Post (en de gemeente in het kader van de BAG) wonen ze allemaal "in" Markelo... Tja het leven van een topograaf gaat niet over rozen, als instanties er zo'n potje van maken.
- Maar goed er blijkt ook nog een buurtvereniging Herike-Elsen te zijn, en een Stichting Herike-Elsen die het gezamenlijke dorpshuis exploiteert, en ze hebben ook een wapen met die naam (zie afbeelding). Conclusie: ik ga een homepage maken onder Markelo voor de dubbelbuurtschap met de naam Herike-Elsen (waarbij ik dan ter plekke de nuances zoals van hierboven toelicht).
Nieuwe reactie inzenden