Eikelenbosch NB

Status
- Eikelenbosch is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Baarle-Nassau.
- De buurtschap Eikelenbosch valt onder het dorp Baarle-Nassau.

Naam
Naamsverklaring
- Waarschijnlijk 'bos waar eikels worden gevonden'. De 3e lettergreep -en is opvallend. (1)
- Bos in nederzettingsnamen komen wij tegen in Eikelenbos en Boschoven (op de grens Baarle-Alphen). Mogelijk diende het Eikelenbos voor het eikelen van de varkens, net als de Eikelenberg te Kortenberg. In de Baronie is geen enkele oorkonde behalve de valse stichtingsoorkonde van Thorn uit 992, die het eikelen noemt. De oude vorm van Eikelenbos is Eykenenbos, dan dus eerder een bos van eiken. Te Gent wordt in de 9e eeuw een bos vermeld waar vijftig varkens konden eikelen: de grootte ervan was ongeveer 42,5 hectare. In oostelijk Brabant vinden wij nog wel enkele sporen van het eikelen: in een bos te Lieshout mochten in 1281 vier varkens eikelen. In de 9e eeuw had de abdij Prüm recht op ‘Waldmast’ voor maar liefst 83.400 varkens tussen Metz en het Rijngebied. Voor de Baronie lijken er weinig argumenten aanwezig te zijn om te geloven in een Middeleeuwse ‘Waldviehbauerntum’, waarbij de nadruk op de veeteelt valt en de boerderijen vooral verspreid voorkomen. In Vlaanderen kwam het eikelen, daar ‘aten’ genoemd, in de late Middeleeuwen nog in diverse bossen voor. De zo vetgemeste varkens leverden een bijzonder lekker soort hammen op. (2)

Ligging
De buurtschap Eikelenbosch ligt ZW van Baarle-Nassau, rond de weg Eikelenbosch.

Statistische gegevens
- Volgens de Volkstelling van 1840, althans de boekvorm daarvan (3), had Eikelenbosch in dat jaar 6 panden met maar liefst 181 inwoners (heeft iemand enig idee of dit redelijkerwijs een drukfout was, of dat Eikelenbosch wellicht een bepaald instituut had dat dit hoge inwonertal in relatie tot het kleine aantal huizen kan verklaren?, red.)
- Tegenwoordig heeft Eikelenbosch ca. 15 huizen met ca. 40 inwoners.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Laatmiddeleeuws landschap en veldnamen in de Baronie van Breda,
   Buiks, Chr.
   , (1997)
   
3. 3. Alphabetisch register van alle bewoonde oorden des rijks (met o.a. Volkstelling 1840, red.),
   De erven Doorman
   , p.448, (1850)