De Zulthe

Status / ligging / statistieken
De Zulthe is een voormalig esgehucht in de provincie Drenthe, gemeente Noordenveld (t/m 1997 gemeente Roden), aan de weg van Roden naar Nietap, de drukke N372 (Leek-Roden). Thans geheel opgeslokt door de kern Roden. Slechts enkele oudere huizen, waaronder boerderij De Zulthe, herinneren hier nog aan. In 1840 stonden er nog 13 woningen met 77 bewoners.

Naam
Oudere vermeldingen
1811-1813 Zulte, 1851 en 1868 De Zulte.
Naamsverklaring
De naam is vermoedelijk afgeleid van de tijd dat getijdewerking van invloed was op het gebied (door deels binnentreden van de zee); ‘zult’ of ‘zilt’ houdt verband met ‘zout’. Volgens een verwante verklaring stamt de naam af van sölt, dat brak water betekent. Het nabijgelegen Leekster- of Zulthemeer (een veenmeer) had namelijk geen instromend water. In oude geschriften en op kaarten komt men ook vaak de schrijfwijze Sultemeer tegen.

Beschrijving en geschiedenis
Ooit was De Zulthe een brinkdorpje temidden van essen, waar op de zogenoemde ‘Molenberg’ de edelman Johan van Ewsum (van borg Nienoord te Midolde-Leek) in de 16e eeuw het ‘recht van de wind’ uitoefende. Van een molen of iets anders is niets meer over. Dat geldt eigenlijk voor het gehele gehucht, waarvan behalve de straatnaam feitelijk niets meer rest.

Enkele jaren geleden werd een woning afgebroken om plaats te maken voor een rotonde met fietstunnel. Op deze plaats komen de noordelijke en westelijke rondweg om Roden samen. Na dit lokale knooppunt heet de weg na 200 meter (waar de Toutenburgsingel, een bossingel, op de weg uitkomt) al J.P. Santeeweg en bevinden we ons reeds in Nietap.

De naam leeft nog voort in de Zultheresch aan de noordkant van Roden en de aldaar gelegen Zulthereschweg, in de officiële naam voor het meer bekende ‘Leekstermeer’ (Zulthemeer) en een wijk uit de jaren zeventig in Roden: Zultherveld. Overigens hoort sinds eind jaren tachtig het gehele Zulthemeer bij Drenthe, na een grondruil met buurgemeente Leek in de provincie Groningen.

Foto's
- Fotoserie van de gemeente Noordenveld van Fokko van der Leest.
- Fotoserie van de gemeente Noordenveld van fotograaf Martin Stevens.

(© van de informatie over Roderveld: geograaf mr. drs. Robert H.C. Kemkers te Nietap)