De Spie
lokatie
Status
- De Spie is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Halderberge. T/m 1996 gemeente Hoeven.
- De buurtschap De Spie valt onder het dorp Hoeven.
Naam
Naamsverklaring
“Geer is de meest gebruikelijke benaming om een driehoekig stuk grond aan te duiden: te Teteringen lag een gebied ‘de Geren’; op Tervoort in 1520 een akker ‘de gheer’ en op Tichelt in 1696 eveneens ‘den Geer’. Een jonger equivalent van Geer is Spie” (aldus C. Buiks in (110, 1989)).
Ligging
De buurtschap De Spie ligt in het buitengebied W van Hoeven, Z van de weg Hoeven-Oudenbosch. Omvat de N-Z lopende Oude Antwerpsepostbaan, verder de Haspelstraat*1, de Slikstraat, de Kapelstraat*2 en de Mommersstraat. Bij grotere evenementen werd/wordt ook de in het N gelegen buurtschap Achter ’t Hof erbij betrokken. De buurtschap grenst in het Z aan Pagnevaart.
*1 Die ook als buurtschap De Haspel wordt beschouwd – welke naam volgens C. Buiks in (110, 1989) overigens ‘een gebogen stuk grond’ betekent – maar een twee-eenheid vormt met De Spie. Men sprak/spreekt lokaal ook over Aspel, den Naspel en Apsel.
*2 Die t/m 1996 ook gedeeltelijk onder de gemeente Oudenbosch viel.
Statistische gegevens
- In 1900 omvatte de buurtschap De Spie ca. 40 huizen.
- Tegenwoordigt heeft De Spie ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.
Geschiedenis
De navolgende citaten komen uit (104, Jaarboek 1997), waarin de in 1996 overleden Nel Buijs-van Rijsbergen, geboren en getogen in De Haspel, waar zij onder meer caravanpark De Haspel heeft opgericht, de buurtschap uitgebreid – in liefst dertig pagina’s - heeft beschreven. De redactie eindigt het – als postuum eerbetoon aan Nel gepubliceerde – artikel met de constatering dat er veel nieuws boven water is gekomen, maar dat ook nog veel zaken verder uitgespit kunnen worden. Tevens daagt zij anderen uit om de overige buurtschappen rond Hoeven net zo uitgebreid onder de loep te gaan nemen. Wie pakt de handschoen op?
“De Oude Antwerpsepostbaan is één van de verbindingswegen tussen de dorpen Hoeven en Bosschenhoofd. Het was vanouds een zandweg met karrensporen. In de winter en bij regenachtig weer veranderde de weg in een modderpoel en was hij moeilijk begaanbaar. In de hete zomermaanden was het zand droog en stoffig; het ‘smoorde’ dan en de bewoners konden dan ‘smoor freten’. In de jaren dertig werd de weg verhard in het kader van de werkverschaffingsprojecten.” De Oude Antwerpsepostbaan was, zoals de naam al suggereert, een postroute*1.
*1 Zie voor een toelichting hierop bij Sint Maartenspolder.
“Zoals zoveel wijken een gedaanteverwisseling ondergingen, is ook deze buurtschap vooral na de Tweede Wereldoorlog totaal veranderd. Er zijn veel nieuwe woningen bijgekomen en de oude panden werden alle volledig gerenoveerd. Slechts een enkel opgeknapt pand is nog herkenbaar.
(…) De meeste mannen van De Spie waren dagloners. De dagloners waren gewone arbeiders, die werk vonden bij de boeren in de Hoevense Beemden of in de Sint Maartenspolder, soms nog verder in de kleigebieden. Ook de boomkwekerijen in Oudenbosch boden emplooi. In de zomermaanden trokken de dagloners naar de Haarlemmermeer en de Wieringermeer om te maaien en andere werkzaamheden te verrichten bij de grote boeren. Zij bleven dan soms twee tot drie maanden van huis.
(…) In het begin van de 20e eeuw had de plattebuiskachel het open vuur langzamerhand verdrongen. Op elektriciteit hebben de bewoners lang moeten wachten. Ofschoon de gemeenteraad van Hoeven al in 1931 unaniem had besloten de PNEM een begroting te laten maken van de kosten voor de aanleg van een elektriciteitsnet op De Spie, duurde het tot 1938, voordat dit werk inderdaad kon worden uitgevoerd. Tot die tijd hadden de bewoners het met een petroleumlamp moeten doen. Voor de watervoorziening moesten zij het lang stellen met uitsluitend water uit een open put op het erf. Een enkeling had een pomp in huis in een ruimte die als keuken en washok dienst deed. Eerst in de jaren dertig kwam er een aansluiting op het waterleidingnet. Van een douchecel of badkamer, zelfs van een toilettafel, hadden de meesten nog nooit gehoord."