Gemaal Vlist-Oostzijde
De polder van Vlist-Oostzijde behoort geografisch tot de Lopikerwaard, maar waterstaatkundig tot de Krimpenerwaard. De Watermolen van de Oostzijde van de Vlist, die het waterpeil in de polder moest beheersen, dateerde uit de tweede helft van de 15e eeuw en is in 1935 vervangen door het huidige gemaal van Vlist-Oostzijde (adres?, red.).
Dit gemaal heeft een inpandige machinistenwoning. In 1990 is het gemaal overbodig geworden door de ingebruikname van het nieuwe gemaal De Keulevaart in de buurtschap Boven-Haastrecht*. Door de omringende bebouwing en beplanting - onder meer leiplatanen die in 1935 werden geplant om huis en gemaal van schaduw te voorzien - geeft het complex de indruk dat het hier om een boerderij gaat. Opvallend is wel de hoogteligging van het gemaal.
De oorspronkelijke voor- en achterwaterloop van de molen zijn nog intact en als zodanig in gebruik. Onderdelen als tongewelf (achterwaterloop), sprenkelstraat en keermuren met schotbalkgroeven (voorwaterloop) verkeren nog in redelijke staat. Van het oorspronkelijke molenerf resteert verder de voormalige molenaarswoning. Deze is in 1914 gebouwd van sloopmateriaal afkomstig van de Hoge Boezemmolens. De uit 1935 daterende liggende eencylinder viertakt motor van Crossley-Manchester Ltd. is van historische waarde. De gedenksteen ‘1643’ heeft uiteraard geen betrekking op het gemaal maar herinnert aan de vroegere molen. (214)
* Zie verder aldaar.