Begraafplaatsen
In Veenhuizen bevinden zich enkele begraafplaatsen. De grootste is gelegen aan de Eikenlaan (te bereiken door de Kerklaan uit te rijden en dan de weg naar rechts te volgen), waar het personeel en de gedetineerden begraven liggen, zij het van elkaar gescheiden. Deze relatief grote dodenakker is rustiek gelegen in het bos en wordt o.a. gekenmerkt door de vele gietijzeren 19e- en vroeg 20e-eeuwse grafzerken. Ze zijn vrijwel allemaal geproduceerd in Assen, door de plaatselijke ijzergieterij. Soms nam men het niet altijd even nauw met de tekst, spelfouten waren niet uitzonderlijk. Opmerkelijk zijn de vele symbolen, zoals zandlopers, gekeerde fakkels en soms zelfs doodshoofden. Voor veel ‘verpleegden’ en tewerkgestelden is er slechts een kruis met een nummer, om hun identiteit voor vreemdelingen verborgen te houden. Sommige andere groepen liggen bijelkaar met slechts een korte algemene vermelding, zoals de ‘Belgische vluchtelingen’. Bij binnenkomst gelijk rechts bevindt zich een massagraf voor de slachtoffers van de Spaanse Griep van 1918. Even verderop is een monument voor de gevallenen tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl vrij ver achteraan op de begraafplaats een steen staat, ter nagedachtenis aan de drie ‘kolonisten’ die bij een blikseminslag in 1910 omkwamen.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Veenhuizen.
- Eikenlaan 'Het vierde gesticht'.
Even verderop, aan het (onverharde) verlengde van de Kerklaan ligt een kleine joodse begraafplaats.
In het noordelijke deel van het gebied, nabij de Stoomhoeve aan het einde van de Oude Norgerweg (een zijweg van de Eikenlaan, nabij de Ds. Germsweg) ligt midden in het bos een verhoging met een diameter van 40 m., die plaatselijk het Spaanse (of: Spaansche) Kerkhof wordt genoemd. Deze plek is te bereiken over de zandweg die het vervolg is van de asfaltweg en dan direct links een bospad in. Op deze plek lag de kapel van de oorspronkelijke nederzetting Veenhuizen, welke niet veel na 1594 is afgebroken. Dit was tijdens de Tachtigjarige Oorlog en behalve oorspronkelijke bewoners zouden er volgens de overlevering ook gesneuvelde Spaanse soldaten liggen. Dat laatste is echter niet het geval, zo bleek uit opgravingen. Behalve de oorlogstijd heeft de plaats niets te maken met Spanjaarden. Er wordt momenteel nog verder onderzoek gedaan naar deze tamelijk onbekende plek, waar het goed wandelen is.
Nieuwe reactie inzenden