Joodse begraafplaatsen

Reeds in de jaren twintig van de 18e eeuw hebben zich in Valkenburg enkele joden gevestigd. In de loop van de eeuw nam hun aantal toe en in 1792 kochten enkele leden van de joodse gemeente een begraafplaats langs de Dwingelweg bij de Berkelpoort. Deze begraafplaats bestaat nog steeds en ligt tussen de tegenwoordige Daalhemerweg en de Van Meijlandstraat. Vanaf 1796 werden in een gehuurd huis aan de Beekstraat synagogediensten gehouden. Vanaf het begin van de 19e eeuw liep het aantal joodse inwoners van Valkenburg terug, waardoor de gemeente bij de indeling van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap in 1821 onder de bijkerk Meerssen kwam te vallen. In de tweede helft van de 19e eeuw trad herstel in, waarna Valkenburg in 1901 als een zelfstandige joodse gemeente werd erkend. De synagogediensten werden gehouden in een gehuurde kamer, aanvankelijk op de hoek van de Passage, later op twee adressen aan de Lindenlaan. In de gemeente Schimmert lag een joodse begraafplaats, die aan één familie toebehoorde.

In 1925 werd de achterzijde van de Algemene Begraafplaats op de Cauberg (ingang Trichtergrubbe, even buiten de bebouwde kom) als nieuwe joodse begraafplaats in gebruik genomen. In de jaren dertig van de 20e eeuw kwamen relatief veel vluchtelingen uit Duitsland naar Valkenburg, wat voor de hand ligt gezien de ligging in de nabijheid van de grens. Tijdens de bezetting is meer dan de helft van de joodse inwoners van Valkenburg gedeporteerd en om het leven gebracht. De Tora-rollen en de rituele voorwerpen waren veiligheidshalve naar Amsterdam overgebracht, maar zijn daar verloren gegaan. Na de oorlog zijn slechts enkele joden naar Valkenburg teruggekeerd. De joodse gemeente is opgeheven en in 1964 bij die van Maastricht gevoegd. Op de begraafplaats aan de Cauberg is in 1955 een gedenksteen onthuld ter nagedachtenis van de joodse slachtoffers van de Duitse terreur. Beide joodse begraafplaatsen worden tegenwoordig door de (burgerlijke) gemeente onderhouden. Aantal joden in Valkenburg en omgeving: 1809 10, 1840 18, 1869 7, 1899 22, 1930 48, 1951 10. (3170)