Gebouw A

Het imposante radiozendstation Gebouw A (1923) was een van de eerste Nederlandse gebouwen opgetrokken uit beton. Gebouw A is gebouwd als onderkomen voor de radioverbinding tussen Nederland en Bandoeng / Bandung (in het toenmalige Nederlands-Indië). Het gebouw bestaat uit een 35 meter hoge machinehal voor zendmachines en een grote vierkante zendtoren. De volkomen symmetrische en sfinx-achtige opbouw moest het mystieke aura dat destijds om de radiotechniek hing, versterken. De radiotechniek van die tijd vereiste een groot gebouw, waarin geen hout of spijkers gebruikt mochten worden. Dit leidde tot de voor die tijd experimentele constructie van gewapend beton.

Het gebouw is monumentaal, maar niet gebouwd met de pretentie van een monument, imposant maar niet gebouwd om te imponeren. Het is groots en monumentaal omdat dat noodzakelijk en functioneel was: er moest voldoende ruimte en raamoppervlak zijn om de warmte van de zenders af te voeren. Architect Luthmann was zich wel bewust dat het gebouw ‘in the middle of nowhere’ kwam te staan; met de mobiliteit van toen was het praktisch onbereikbaar voor wie er niets te zoeken had. Het was een standplaats voor de zenders en een werkplaats voor de PTT-technici. Het getuigt van de grote kwaliteit van de architect dat hij dit bewust afgelegen object met zoveel zorg voor details en voor de harmonie met de omgeving heeft ontworpen.

Links
- Beschrijving van gebouw A (rijksmonument) door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
- Beschrijving van de monumentale waarden van de gebouwen in Radio Kootwijk in de Bewonersvisie (pdf).
- Beschrijving van de monumentale waarden van de gebouwen in Radio Kootwijk in de Gebiedsvisie van de Stuurgroep Radio Kootwijk (pdf).