St. Plechelmusbasiliek
De beeldbepalende, en van verre (wanneer men uit de richting Denekamp of Hengelo komt) zichtbare St. Plechelmusbasiliek staat in het centrum van Oldenzaal, aan het Sint Plechelmusplein.
Van de originele kerk uit 1180, van Bentheimer zandsteen in westfaals-romaanse stijl, zijn het middenschip, noordbeuk, noordertransept en de koortravee bewaard gebleven, evenals de 63 meter hoge toren - de hoogste van Twente - die in 1240 aan de westzijde werd gebouwd.
De St. Plechelmusbasiliek is een van de vroegste voorbeelden in Nederland van zandsteenarchitectuur. Van het uit het Duitse Bentheim afkomstige zandsteen zijn in de stad vele korenspiekers, herbergen, koopmanshuizen en kloosters gebouwd.
Rond 1450 kreeg de kerk zijn gotische aangezicht door de bouw van een geheel nieuw koor aan het bestaande koor. Zo'n 30 jaar later werd de oude Romaanse zuidbeuk vervangen door een veel grotere gotische zijbeuk. Na 1500 is de sacristie gebouwd en het priesterkoor in gotische stijl verlengd.
Eind 19e eeuw startte de restauratie onder leiding van Jos Cuypers. In de jaren vijftig is het werk voltooid door de Oldenzaalse glazenier Jan Schoenaker.
De kerk heeft een Calendarium dat circa 1400 werd overgeschreven van een ouder exemplaar en werd bijgehouden tot in het begin van de 17e eeuw. Voorts bezit de kerk fraai edelsmeedwerk (15e-eeuws), Oost-Nederlandse houtgesneden beelden (circa 1500), een preekstoel uit ca.1600, gebrandschilderde ramen, een graftunnel en een zilveren borstbeeld van St. Plechelmus. In de bijbehorende schatkamer zijn gouden en zilveren voorwerpen en paramenten te bezichtigen.
Bij de basiliek staat een beeld van Sint Plechelmus, met inscriptie 'Uit dank 1940-1945'.
Links
- Site St. Plechelmusbasiliek.
