St. Brigidakerk

Het subtiele verschil in uitstraling tussen de torenarchitectuur en die van het langhuis van het St. Brigidakerkje (Pley 8) in Noorbeek is exemplarisch voor het ijle onderscheid in noordwestelijk Europa tussen wat romaans en gotisch wordt genoemd. Het merendeel van het uiterlijk van deze kleine kerk ontstond omstreeks 1500, tijdens een ingrijpende verbouwing van het oudere gebouw. De wat ruwere mergelstenen in de lage delen van de toren wijzen op de oudste dagen van de kerk in Noorbeek. Later verrezen het drie beuken tellende basilicale schip, waarvan de zijbeukdaken in opvallende mate minder stijl zijn dan van de hoofdbeuk, en het meerhoekig gesloten koor.

Ster- en netgewelven in relatief verfijnde vormen, zoals in de beuken en het koor te zien zijn, verwijzen altijd naar een bouwcampagne aan het einde van de Middeleeuwen. De arcade van het nu vijf traveeën tellende schip wordt gedragen door een reeks hardstenen zuilen met voor deze streek typische maaskapitelen. Tussen de ribben en banden van het koorgewelf kunnen met moeite resten van schilderingen worden gevonden. Het hoofdaltaar zou van circa 1750 zijn.

In de tweede helft van de 16e eeuw werd de kerk geplunderd door de soldaten van ‘vader des vaderlands’ Willem van Oranje. Toch toont de schatkamer naast het voorportaal veilig achter glas nog mooie kerkschatten. Zuidelijk van het koor staat aan de rand van de eeuwenoude begraafplaats de kapel, die niet lang na 1700 ter ere van de heilige Brigida werd gebouwd.

Voor de kapel staat een den die jaarlijks wordt vervangen en direct verbonden is met de cultus van Brigida, al kan een heidense oorsprong worden vermoed. Sint Brigida werd in 436 in Kildare (Ierland) geboren. Ze werd kluizenares en in opdracht van Bisschop Macilas trok zij met medezusters door Ierland en Europa om het geloof te verkondigen. Vergezeld door diverse legenden wordt zij afgebeeld met een koe. Zij is dan ook beschermheilige van het hoornvee geworden. Nog steeds trekken op 1 februari, de feestdag van de heilige Brigida, groepen pelgrims naar de Noorbeekse Sint Brigidakerk. (3324)

Links
- Parochie St. Brigida Noorbeek.
- Stichting Orgelconcerten Noorbeek.