RK kerk Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming met pastorie

Voorstraat 25.
Na de Reformatie, waarbij tussen 1601 en 1610 de dorpskerk van Kockengen definief in protestantse handen raakte, kwam de RK-zielszorg weer op gang vanuit Woerden. In Teckop, dat tot het toen liberalere Holland behoorde, werd een statie ingericht in het huis in de noordoosthoek tussen de Teckopse dijk en de kade waarop thans de Ir. Enschedeweg ligt. Na de Bataafse Revolutie (1795) lukte het nog niet om weer een eigen Kockengense parochie in te richten. Pas in 1854 kon de huidige kerk in gebruik worden genomen.
Deze kerk is een waterstaatskerk. Het ministerie van Eredienst, dat in de eerste helft van de 19de eeuw zowel ambtelijk als financieel bij de kerkbouw in Nederland betrokken was, wees toen voor het vervaardigen van bouwplannen ingenieurs van Waterstaat aan. Deze ontwierpen vooral gebouwen in neoclassisistische trant, met onder andere vaak stuc- en pleisterwerk, kapitelen van gips en geschilderd “marmer”.

De pastorie (Voorstraat 25, rijksmonument), die met de westkant van de kerk verbonden is, werd ingericht in twee woningen uit 1801-02, gebouwd voor de rijke koopmansfamilie De Bruyn. De in 1999 gerestaureerde behangselschilderingen in de vroegere herenkamer zijn een pronkstuk. Ze zijn om diverse redenen heel bijzonder. Ze stammen uit de hoogtij van het genre. Ze werden gemaakt door de zeer bekwame schilder H. van Barneveld, niet door een atelier. Ze bevinden zich nog op de wanden waarvoor ze werden gemaakt; dat is heel belangrijk omdat de schilder rekening hield met het gebruik van de kamer, de lichtval e.d. (bij verplaatsing zouden die waardevolle elementen verdwijnen). De schilderingen verwijzen in veel opzichten naar de leefomgeving en het werk van de internationale handelsman Harmanus Sas de Bruyn en zijn niet zomaar aan voorbeeldboeken ontleend. Er is ook nooit iets in overgeschilderd, wat elders nogal eens gebeurde als een huis een nieuwe eigenaar kreeg of als men kleding of andere elementen ouderwets begon te vinden. (Wie een fraai voorbeeld van overschilderen wil zien, zichtbaar gemaakt bij een restauratie, moet de behangschilderingen in kasteel Groeneveld in Baarn gaan bekijken.)

- Geschiedenis van de RK kerk Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming te Kockengen.