St. Lambertuskerk

Weer werd naast een oudere en gespaarde toren een nieuw kerkgebouw geplaatst, toen men in 1843 de St. Lambertuskerk (Kerkplein 7) bouwde. Uitzonderlijk is echter de situering van de toren, die rechthoekige spaarvelden heeft, ten oosten van het koor zoals hier in Kerkrade het geval is.

De vormen waarin de kerk werd nieuwgebouwd zijn ontleend aan het neoclassicisme. Zoals deze aanduiding suggereert, is daarbij geput uit architectonische principes en versieringen die men ontleende aan het bouwen uit de klassieke oudheid. Toen deze uitgangspunten de 19e eeuw bereikten, was de in de Renaissance ontwikkelde bouwtaal echter alweer uiteengevallen in dialecten die op hun beurt allemaal eigen accenten gingen leggen. Dikwijls vervuilden de stijlen zich ook met elementen uit andere. Het neoclassicisme heeft als één van de karakteristieken een zekere soberheid die wel met puurheid werd verward - dit na het krullentijdperk in de decoratieve kunsten van de opeenvolgende Lodewijken.

In Kerkrade kunnen we iets zien dat achteraf gezien wel ‘Romeins’ genoemd kan worden, maar in het licht van het classicistische bouwen van de Nieuwe Tijd niet gebruikelijk was (al ziet men het in de Nederlanden vanaf de 18e eeuw wel weer veel): de buitenkant werd niet interessant gevonden en derhalve ook niet interessant gemaakt. Wat men binnen aan klassieke elementen ziet, is overigens evenmin heel veel. De Dorische zuilen springen het eerst in het oog. Daarnaast is ook het eerdere krullerige tijdperk vertegenwoordigd in de roerende decoraties. Het driebeukige schip en de toren werden door de veelzijdige architect Frits Peutz gedurende de jaren vijftig van de 20e eeuw gerenoveerd en vergroot. (3324)