St. Martinuskerk
De kleine aan Sint Martinus gewijde kerk staat op een intiem kerkhof. Van wat we er nu aantreffen is het schip, met zijn eenvoudige witte interieur, het oudste deel. Het werd in 1784 op initiatief en kosten van het Maastrichtse kapittel van Onze Lieve Vrouwe gebouwd. Dat hier al voordien een godshuis heeft gestaan, blijkt uit onder meer de vermelding van pastoorsnamen vanaf de late 17e eeuw en zou ook een gravure uit 1670 van Josuah de Grave met de kerk van Itteren* uitwijzen.
* Deze gravure bevindt zich in het Stadsarchief Maastricht.
Tegen het einde van de 19e eeuw is het kerkje aan restauratie toe; het dak is zo lek dat er vrijwel permanent herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd. Nu was men al van plan het schip met een venster-as te verlengen en een westtoren te bouwen. Toen de gemeente Itteren deze onderneming naar de plannen van bouwmeester Lemmens uit Kerkrade liet uitvoeren, ging men ‘in één moeite’ over tot het vervangen van het vlakke houten plafond van het schip door gewelven en tot restauratie van de kap. In 1926 verrezen volgens aanwijzingen van architect Jos Bemelmans een nieuw transept en priesterkoor - bekostigd door de Staten van Holland.
Binnen vinden we maar liefst vier laatmiddeleeuwse houten sculpturen, te weten één die St. Martinus voorstelt, één St. Hilarius (vermoedelijk die van Poitiers, 3e eeuw, tijdgenooot van Martinus - en niet die van Arles, van twee generaties jonger), één Heilige Familie uit Lindenhout en één St. Anna-te-drieën. Het laatste is gesneden door Jan van Steffensweert, één van de weinige bij naam bekende beeldsnijders van de late Middeleeuwen uit de regio. Deze Jan was actief in de eerste decennia van de 16e eeuw in het Limburgse land en de aangrenzende tegenwoordig Duitse en Belgische streken. Hij vervaardigde sculpturen van hoge kwaliteit. (3324)
