Hervormde kerk

De hervormde kerk is een pseudobasiliek (zie ook RK Sint Bartholomeuskerk Schoonhoven) die in 1624 werd gebouwd op de fundamenten van de ten tijde van de Reformatie verwoeste middeleeuwse kerk. Bij de herbouw zijn het koor en de omgang niet opnieuw opgetrokken. De omtrek die is te zien in de bestrating en een zuil met koolbladkapiteel op zijn oorspronkelijke plek, maar nu buiten, herinneren eraan. De kerk is enkele malen verwoest en twee keer, in 1896 en 1964, afgebrand.

De toren zoals deze er nu bijstaat, getuigt van alle fasen uit de geschiedenis van het godshuis. De onderbouw is Romaans van aard en werd zonder twijfel omstreeks 1300 gebouwd. De geleding daarop is een eeuw jonger en bezit vormen die gotisch mogen worden genoemd. Deze geleding sluit, met de tamelijk gestrenge wijze waarop de dubbele reeks spaarvelden is aangebracht, aan bij die daaronder en geeft de romp van de toren een aanzien dat zeldzaam is in de omgeving. De houten bekroning is een ontwerp in renaissancevormen van tegen 1900. De 18e-eeuwse koepel met lantaarn, die door deze bekroning is vervangen en nog van foto’s bekend is, overleefde de brand van 1896 niet. (124)

In 2001 kwamen onderzoekers tot de ontdekking dat de heipalen van de fundering onder het koor van de kerk waren weggerot tot op anderhalve meter diepte. Het probleem is ontstaan door een te lage grondwaterstand. Gelukkig bleken de funderingen van het schip en de toren nog wel in goede conditie. Het koor verzakte meer dan de rest van de kerk, waar jaarlijks een ‘normale zetting’ plaatsvindt. Hierdoor was het koorgedeelte bezig zich los te wrikken van de rest van het gebouw, waardoor scheuren in de kerk ontstonden. Restauratie zal in de komende jaren plaatsvinden (is dat inmiddels al afgerond?, red.). Daarbij worden onder meer heipalen van 21 meter lengte gebruikt. De kosten bedragen circa €600.000.

In 2002 is een boek over de geschiedenis van deze kerk verschenen: Ad Breedveld, In en buiten de Nederlands Hervormde kerk. Uitgave in eigen beheer. Het kost circa €13,50. Voor de totstandkoming van het boek zijn sponsors gevonden. Daarom is de opbrengst geheel bestemd voor het restauratiefonds van de kerk. Het boek beschrijft zowel de geschiedenis van het kerkgebouw als het gebeuren daaromheen, zoals predikanten, koren en in kerkverband gemaakte reizen.

Links
- Hervormde Gemeente Haastrecht.