Voormalige Zuivelfabriek Sint Barbara
Op Dorpsstraat 13 vinden we de voormalige Zuivelfabriek Sint Barbara. Tot 1892 werd de zuivelbereiding, bijna alleen boter, geheel uitgeoefend op de meestal kleine boerderijen. Vooral de tussenhandel profiteerde daarvan. Daarom gingen boeren samenwerken en richtten zij kleine fabrieken op, met goede resultaten: men verkreeg meer én betere boter, terwijl men zich tevens kon losmaken van de tussenhandel. De zo ontstane fabrieken, 32 in getal, gingen in 1893 samenwerken in de Zuid-Nederlandse Zuivelbond. De fabriek in Eckelrade werd in 1916 opgericht en sloot zich als 155e deelnemer aan bij de Zuivelbond.
Tot 1937 bleef de fabriek een coöperatieve onderneming van boeren uit de omgeving. In dat jaar werd ze verkocht aan een zelfstandig ondernemer. Direct na de Tweede Wereldoorlog is de fabriek aanzienlijk uitgebreid. De aanbouw van de linkervleugel dateert van ca. 1948. De oorspronkelijke dienstwoning, tegen de rechterzijgevel, is rond 1950 gesloopt en vervangen door de huidige aanbouw. In 1953 stopte de zuivelbereiding in Eckelrade. Daarna was er tot 1985 een zuivelgroothandel in gevestigd. Thans is het in particulier bezit en heeft het de functie van woonhuis/atelier.
De symmetrische gevel van het oude fabrieksgebouw wordt versierd door twee, naar de spits klimmende stroken schoon metselwerk, een zogenaamde fries. De gevel bestaat uit twee houten deuren en drie ijzeren vensters en een beeldnis. Het beeld van Sint Barbara, patrones van de artilleristen en de mijnwerkers, is omstreeks 1944 geplaatst. Op de plaquette in haar rechterhand staan de teksten vitam eternam (het eeuwige leven) en IHS. Het betonnen laadperron, waarop eertijds de melkbussen werden af- en opgeladen, was oorspronkelijk overdekt met een luifel. De hoge schoorsteen achter het gebouw stamt nog uit het stichtingsjaar 1916.
