Hunebedden

Drenthe is natuurlijk onder meer bekend om zijn hunebedden. Minder bekend is dat op de hunebedden allerlei bijzondere mossen voorkomen, waarvan sommige soorten alleen op de hunebedden voorkomen. In 2011 zijn voor de derde keer de bewoners van de Drentse hunebedden in kaart gebracht. De grafmonumenten uit de steentijd waren in vroeger tijden bedekt met aarde, maar liggen al enkele honderden jaren boven de grond. Sinds die tijd zijn de hunebedden begroeid geraakt met bijzondere mossen en korstmossen. In de afgelopen tien jaar zijn door vrijwilligers en specialisten van de Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) 155 soorten korstmossen en 53 mossen op de monumenten aangetroffen. Zo'n 35 hunebedsoorten staan op de Rode Lijst van bedreigde soorten.

Korstmossen op hunebedden lieten in de afgelopen jaren grote veranderingen zien. In de eerste periode (2000 tot 2005) verdubbelde het aantal normaal gesproken boombewonende soorten. Oorzaak hiervan was de beschaduwing door overhangende takken van bomen. Tussen 2005 en 2010 nam het aantal boombewonende soorten verder toe, vooral met enkele echte bossoorten. Ook nam het aantal Rode Lijstsoorten voor het eerst iets af. Dit zijn tekenen dat de beschaduwing van de hunebedden echt een bedreiging gaat vormen voor het voortbestaan van kenmerkende hunebedsoorten. Om het tij te keren is met enkele partijen overleg om bomen rond hunebedden te snoeien en jonge bomen en struiken te verwijderen. Tot in de jaren vijftig stonden hunebedden veelal in het open veld of op de heide.

Een andere opmerkelijke verandering is de afname van kenmerkende soorten voor cement. Vroeger werden scheuren in het graniet van hunebedden met cement gedicht. Omdat cement, in tegenstelling tot graniet veel kalk bevat, maakten de kalkmijdende hunebedsoorten plaats voor soorten die we normaal op stoeptegels in de stad vinden. Door het gebruik van kunsthars bij reparaties en het verweren van de cementvoegen, staat de hunebedflora er nu een stuk beter voor. (bron: Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG))

Links
- Hunebedden.nl is een site met uitvoerige informatie over alle aspecten van de 54 hunebedden in ons land.