Linie van Den Hout
Status
Voormalige linie (= militair verdedigingswerk), thans bos in de gemeente Oosterhout.
Ligging
Noordelijk van de buurtschap Eind van Den Hout.
Statistische gegevens
Het gebied is samen met de linies van Terheijden (= de Munnikenhof) en Teteringen (= de Spinolaschans) 35 hectare groot en wordt beheerd door Staatsbosbeheer.
Geschiedenis
De Linie van Den Hout was een imposant werk van forten en redoutes. Delen van deze voormalige linie zijn nog te herkennen aan de vorm van de bossen en de puntvormige stukjes weiland. De Linie is in 1703 aangelegd door Menno van Coehoorn en maakte deel uit van de Zuidelijke Waterlinie. Het ligt op zandruggen die drie tot vijf meter hoger liggen dan de omringende polder.
Door Defensie werd aanvankelijk geen begroeiing toegelaten, waardoor de vorm van de verschillende onderdelen goed zichtbaar was. Vanaf 1830 is de Linie beplant met eiken. In de voormalige grachten groeien veel moeras- en waterplanten.
De linie is nooit ‘in functie’ geweest, maar tot ieders verbazing nestelden er zich in 1944 Duitse troepen. Tijdens de bevrijding bleek de strategische waarde, want pas na het inzetten van vlammenwerpers gaven de Duitsers zich over aan de Poolse bevrijders.
Recente ontwikkelingen
Staatsbosbeheer ziet met lede ogen aan dat de linies in de loop der tijd zijn begroeid met ‘opgaand bos’. “Wij willen de Houtse Linies gaan beheren als hakhout. Dat willen wij eigenlijk al twintig jaar, maar tot nu toe ontbrak daarvoor het geld. Hakhout is een dure manier van beheer. Omdat wij nu het hout kunnen verkopen, kunnen wij eindelijk die oude wens realiseren. Het moet immers budgettair neutraal blijven”, aldus boswachter Dick Ellings (857).
Hakhoutbosjes blijven laag bij de grond, omdat het hout regelmatig wordt gekapt. De afgelopen eeuwen bestond een groot deel van Brabant uit dergelijke bosjes, omdat boeren er hun ‘geriefhout’ vandaan haalden: brandhout en hout voor werktuigen. Sinds boeren hun werktuigen gewoon bij de Boerenbond halen, zijn de hakhoutbosjes de hoogte in geschoten. Staatsbosbeheer wil de bosjes om de twintig jaar vrijwel met de grond gelijkmaken. Zij ziet de Linie van Den Hout als een cultuurhistorisch gebied en wil ze ook weer in die vorm terugbrengen. Ook de grachten en poelen die van oudsher in het gebied thuishoren, worden volgens die plannen uitgediept.