Kilsdonkse Molen

Wereldwijk uniek complex
De Kilsdonkse Molen, gelegen in de buurtschap Beugt, ZO van Dinther (Kilsdonkseweg 4), is een wereldwijd uniek complex van watervluchtmolen (de enige in Nederland) en oliemolen-watermolen. De Kilsdonkse Molen wordt voor het eerst genoemd in een document uit het jaar 1433, maar is waarschijnlijk al veel ouder.

Het complex van de Kilsdonkse Molen bestaat uit een korenmolen (op de rechteroever) die zowel door wind- als door waterkracht aangedreven kan worden en een oliemolen (op de linkeroever) die op waterkracht werkt. In deze vorm dateren de molens uit 1842. De Kilsdonkse Molen is nog één van de vele molens die op de Aa en diens zijrivieren hebben bestaan.

De Kilsdonkse Molen werd gebouwd van relatief kostbare materialen. Diverse technische constructies vonden hier een eerste of op zijn minst vroege toepassing. Molens met een gecombineerde aandrijving, zogenaamde 'watervluchtmolens', komen niet meer voor in Nederland en zijn ook in het buitenland uiterst zeldzaam. Dat geldt ook voor de uitvoering van het mechanisme om de kap met de wieken naar de wind te richten: het 'kettingkruiwerk'.

De oliemolen heeft een, voor Noord-Brabant, zeldzame dubbele inrichting die wijst op een grote productiecapaciteit. De oliekelder is nog aanwezig; daarvan is in de provincie geen andere bekend. Het toepassen van veel ijzeren en stalen onderdelen was uitzonderlijk. De combinatie van alle elementen maakt het complex volstrekt uniek op internationale schaal.

Restauratie
Het complex is in 2008 gerestaureerd en in mei 2009 officieel in werking gesteld. De restauratie/herbouw kostte ca. 2 miljoen euro. Een uitvoerig verslag van de restauratie vindt u in het tijdschrift Molens, mei 2009.

Waterschap Aa en Maas heeft de Aa omgeleid naar de Kilsdonkse Molen, zodat de Aa nu weer volledig langs de molen stroomt en energie levert aan de waterraderen. De molen is teruggebracht in de toestand van omstreeks 1880. Vrijwillige molenaars houden het geheel in bedrijf.

Literatuur
In juni 2011 is een prachtig boek verschenen over de geschiedenis van de Kilsdonkse Molen. Het boek De Kilsdonkse Molen, een uniek monument aan de Brabantse Aa, onder eindredactie van Leo Endedijk, directeur van vereniging De Hollandsche Molen, is tot stand gekomen met medewerking van o.a. historica Ester Vink, molendeskundige Paul Groen en waterstaatkundige Hans Steenbakkers. De geschiedenis, de bijzondere technische details, de relatie met de rivier, de restauratieaanpak en de toekomst van deze unieke molen worden uitgebreid beschreven. Geïllustreerd met foto's, tekeningen en kaarten uit het verleden en prachtige sfeer- en detailfoto's van fotograaf Wim Roefs uit Loosbroek.

Bezoekerscentrum en site
In het bezoekerscentrum kunt u meel- en olieproducten van de molens kopen. Verder kunt u er een hapje en drankje nuttigen en organiseert men er rondleidingen in de molens en door de omgeving. Het molencomplex is ook een gewilde trouwlocatie. Nadere informatie vindt u op de site van de Kilsdonkse Molen.

- Nadere informatie over de Kilsdonkse Molen op molens.nl.