Hervormde kerk met pastorie

Kerk
De hervormde kerk van 's-Graveland (Noordereinde 14) dateert uit 1658 en is gebouwd in de classicistische stijl, die sinds het midden van de 17e eeuw onder invloed van de Italiaanse bouwkunst in Nederland ingang begon te vinden. De plattegrond heeft de vorm van een Grieks kruis. Voor de kerk staan twee zuilen met daarop hardstenen schilddragende leeuwen. Op het ene schild staat de trapgans uit het ’s-Gravelandse wapen, op de andere de leeuw uit het wapen van Holland. Ze werden in 1665 gemaakt door Pier Piersz., steenhouwer te Amsterdam en zijn enkele jaren geleden hier herplaatst.

Orgel
Het orgel van de gebroeders Jonathan en Johan Bätz dateert uit 1824. Jonathan Bätz was in die tijd een van de beste orgelbouwers van Nederland. Het orgel in de hervormde kerk van 's-Graveland is een belangrijk instrument in de Nederlandse orgelbouwgeschiedenis. In 1842 wordt de firma Bätz en Co. (associatie met Christian G.F. Witte) hofleverancier en mag zij het predikaat Koninklijk voeren. Bekende Bätz-orgels staan in de Domkerk te Utrecht (meesterwerk van Bätz), de Ronde Lutherse kerk te Amsterdam en de Nieuwe Kerk te Delft. De orgels hebben een oer-hollands karakter, statig en sterk van toon met eveneens zachte registers. Na de dood van Jonathan in 1849 wordt het bedrijf door Witte overgenomen.

Klok
De klok uit 1655 is van de hand van de beroemde klokkengieters François en Pierre Hemony. In 1943 werd de klok gevorderd door de Duitse bezetter en vervangen door een kleinere klok van de Waalse gemeente te Haarlem. De Paulusklok heeft de Tweede Wereldoorlog echter doorstaan en is niet versmolten, welk lot vele andere klokken helaas wel is overkomen. Na de oorlog is de klok teruggekeerd op zijn 'nest' in 's-Graveland.

Pastorie
De oorspronkelijke pastorie is in 1768 afgebroken en een jaar later door een nieuwe vervangen (Noordereinde 12). Het gebouw heeft een dubbel zadeldak met topgevels. In het huis bevindt zich nog een smalle ruimte met een venstertje, het zogeheten pruikenkamertje. Daar werden de pruiken van de predikant gepoederd. Op de zolder hangt een klokje met een simpel klokkestoeltje.

Links
- Site hervormde gemeente 's-Graveland.